بــررسی تغیـیـرات پـوشـش گیــاهـی ایــران با استـفاده از ســری های زمـانی NDVI سنـجنـده NOAA-AVHRR و تجـزیـه وتحـلیـل هـارمـونیـک ســری های زمـانی (HANTS)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22131/sepehr.2020.40476چکیده
بررسی تغییرات پوششهایگیاهی میتواند اطلاعات ارزشمندی را در مورد گرمایش جهانی،چرخه کربن، چرخه آب و تبادل انرژی به همراه داشته باشد. استفاده از سریهای زمانی تصاویر ماهوارهای و روشهای سنجش از دور اطلاعات زیادی را در مورد تغییرات و پویاییهای پوششهای گیاهی به ما عرضه میدارند. هدف از پژوهش حاضر، تعیین تغییرات هر کدام از مؤلفههای سریهای فوریه پوششهای گیاهی ایران در طول سه دهه گذشته میباشد. بدین منظور در این مطالعه ازمحصول NDVI روزانه سنجنده AVHRRبا قدرت تفکیک مکانی 05/0 در 05/0 درجه با نام AVH13C1 استفاده شد. سپس با استفاده از الگوریتم HANTS اجزای هارمونیک چهار سری زمانی یکساله در زمان گذشته (1982، 1983، 1984 و 1985) و چهار سری زمانی یکساله در سالهای اخیر (2015، 2016، 2017 و 2018) تولید شد. در نهایت تغییرات اجزای هارمونیک یا همان تصاویر دامنه و فاز در سالهای اخیر نسبت به سالهای گذشته تعیین شد و اختلاف میانگین ارزشهای اجزای هارمونیک بین چهار سری زمانی یکساله در گذشته وحال با تجزیه واریانس یک طرفه بررسی شد و نقشههای معنیداری اختلاف بین میانگینها بدست آمد. با توجه به نتایج،در مناطق مرکزی، شرق و شمال شرق ایران دامنه صفر (میانگین پوشش گیاهی) در سطح احتمال 95 درصد (F-value< 0/05 ) کاهش یافته و در مناطق شمال و شمال غرب و غرب به ویژه ارتفاعات البرز و زاگرس دامنه صفر به طور معنیدار (F-value< 0/05) افزایش یافته است. اختلاف میانگین ارزش فازها در چهار سری زمانی در گذشته و سالهای اخیر در مناطق غرب و شمال غرب و همچنین شرق و شمال شرق ایران در سطح احتمال 95 درصد (F-value< 0/05) معنیدار میباشد. فازهای سالانه این مناطق به میزان 14 درجه کاهش یافته است که این موضوع نشان دهنده شروع زودتر فرآیندهای رشد و فنولوژی گیاهان این مناطق نسبت به سه دهه گذشته میباشد.
