فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سامانۀ جهانی اینترنت پدیده‌ای نوین است که موجب تحول جوامع بشری شده است و حاکمیت باید قواعد تنظیم‌گرانه برای روابط افراد در فضای مجازی وضع کند. دامنۀ اختیارات و آزادی‌های مردم در فضای مجازی کاملاً متفاوت با فضای حقیقی است. حفظ حریم خصوصی، منع هرزه‌نگاری، حمایت از حق نشر مؤلفان و... مستلزم ایجاد محدودیت دامنۀ فعالیت کاربران است. قانون اساسی خطوط کلی حقوق و آزادی‌های شهروندان را ترسیم می‌کند. پرسشی که مطرح می‌شود این است که آیا قوانین فعلی می‌تواند پاسخگوی چالش‌‏های فضای مجازی باشد یا نیازمند تقنین در این حوزه هستیم. این نوشتار با رویکردی توصیفی‌‌ـ تحلیلی و با هدف ارزیابی امکان‌سنجی تقنین در فضای مجازی با تمرکز بر اصول قانون اساسی، ضمن ارائة چارچوب کلی، چالش‌های تقنینی موضوع را مورد تحلیل قرار می‌دهد و در نهایت راهکارهایی ارائه می‌کند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد قواعد خودتنظیمی نمی‌تواند به تنظیم روابط شهروندان در این فضا بپردازد و با تفسیر و تحلیل قوانین موجود نمی‌توان اینترنت را قاعده‌مند ساخت؛ بلکه باید با وضع قانونی جامع، متناسب با فرهنگ و اخلاق جامعه و مطابق با اصول مسلم قانون اساسی و حفظ حقوق و آزادی‌های عمومی، اقدام کرد.