بررسی دلایل استفاده غیرمجاز از رنگ‌های مصنوعی در تهیه مواد غذایی به روش تحلیل سلسله مراتبی (مقاله کامل تحقیقاتی)

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

3 کارشناس بهداشت محیط، مرکز بهداشت شهرستان بردسیر، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران

doi
چکیده

امروزه استفاده غیرمجاز از رنگ های مصنوعی در تهیه مواد غذایی نگرانی های بهداشتی زیادی را به‌وجود آورده است. اطلاع از دلایل استفاده غیرمجاز از این رنگ ها می تواند برنامه ریزی و اقدامات مدیریتی و کنترلی لازم را تسهیل نموده و گام مهمی برای حفظ سلامت جامعه باشد. در این مطالعه با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و فرم مقایسه زوجی معیار ها و زیرمعیار ها، داده های لازم در خصوص بررسی دلایل استفاده غیرمجاز از رنگ های مصنوعی از دیدگاه 138 نفر از کارکنان صنوف مواد غذایی شهر کرمان و متخصصین بهداشت جمع‌آوری گردید. هر دو گروه متخصصین بهداشت و کارکنان صنوف مواد غذایی معتقدند که مهم‌ترین معیار استفاده غیرمجاز از رنگ های مصنوعی معیار اقتصادی و در درجه دوم معیار آگاهی است. هر چند از نظر متخصصین بهداشت ارزان‌تر بودن رنگ های مصنوعی نسبت به رنگ های طبیعی و پایین بودن آگاهی عموم مردم به‌عنوان مصرف کنندگان مواد غذایی مهم‌ترین زیرمعیارها می باشند. اما از نظر کارکنان صنوف غذایی مشتری پسند بودن مواد غذایی تهیه شده با رنگ مصنوعی و پایین بودن آگاهی کارکنان تهیه کننده مواد غذایی مهم‌ترین زیرمعیار ها می باشند. معیار های اقتصادی و پایین بودن آگاهی عاملی برای استفاده غیرمجاز از رنگ های مصنوعی در تهیه مواد غذایی است. لذا با افزایش آگاهی عموم مردم و کارکنان دخیل در تهیه مواد غذایی می توان اقدامات مؤثری جهت کاهش مصرف غیرمجاز این رنگ ها انجام داد. هر چند فعالیت های دیگری مانند انجام بازرسی مؤثرتر و برخورد قاطع ارگان‌های مسئول با متخلفین، توزیع کنترل شده رنگ های مصنوعی و برچسب گذاری مواد غذایی به مدیریت مشکل بهداشتی فوق کمک می‌نماید.