ارزیابی اثر عصاره زنیان بر باکتری‌های پروبیوتیک استرپتوکوکوس سالیواریوس و بیفیدوباکتریوم در شرایط in vitro

نویسندگان

1 دانشگاه علم و فرهنگ

2 دانشیار دانشکده علوم زیستی دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشکده علوم و فناوری زیستی دانشگاه شهید بهشتی تهران

4 گروه بهداشت مواد غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

پروبیوتیک‌ها، میکروارگانیسم‌های زنده‌ با خواص مفید برای سلامتی، نقش کلیدی در حفظ تعادل میکروبیوتای دهان و روده ایفا می‌کنند. بااین‌حال، قرارگیری این باکتری‌های سودمند در معرض ترکیبات ضدمیکروبی طبیعی ممکن است فعالیت آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضد میکروبی عصاره متانولی زنیان (Trachyspermum ammi) بر سویه‌های پروبیوتیک استرپتوکوکوس سالیواریوس K12 ، استرپتوکوکوس سالیواریوس M18 و بیفیدوباکتریوم لاکتیسBB12 در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. عصاره متانولی زنیان با استفاده از دستگاه سوکسله استخراج و در غلظت‌های ۲۰، ۳۰، ۵۰ و ۴۰۰ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر تهیه شد. اثرات بازدارندگی عصاره به سه روش انتشار چاهک (Well Agar Diffusion)، انتشار دیسک (Disk Diffusion) و تعیین حداقل غلظت بازدارنده رشد (MIC) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که در هیچ‌یک از غلظت‌های آزمایش‌شده، عصاره زنیان تأثیر بازدارنده یا کشنده‌ای بر رشد سویه‌های پروبیوتیک ندارد .(MIC, MBC >400 mg/ml) این یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیبات زیست‌فعال زنیان (مانند تیمول و کارواکرول)، با وجود خواص ضد میکروبی قوی علیه پاتوژن‌های دهانی، برای پروبیوتیک‌های مورد مطالعه بی‌خطر هستند. بنابراین، استفاده همزمان از این عصاره و پروبیوتیک‌ها در فرمولاسیون محصولات بهداشت دهان (مانند خمیردندان، دهان‌شویه و قرص‌های جویدنی) می‌تواند راهکاری نوین برای مهار پاتوژن‌ها و حفظ سلامت میکروبیوتای دهان باشد. این مطالعه نخستین گزارش از ایمنی عصاره زنیان برای پروبیوتیک‌های کلیدی دهان را ارائه می‌دهد و زمینه را برای تحقیقات آینده در زمینه توسعه درمان‌های ترکیبی مبتنی بر گیاهان دارویی و پروبیوتیک‌ها فراهم می‌سازد.