تعیین دمای کاردینال جوانهزنی بذر چهار علفهرز خانواده شب بوئیان
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 موسسه آموزش عالی خردگرایان مطهر
3 موسسه آموزش عالی خردگرایان مطهر
doi
10.22059/jci.2021.301607.2387چکیده
مدلهای رگرسیون ابزاری برای کمیکردن پاسخ جوانهزنی علفهای هرز به دما میباشند. بهمنظور تعیین دمای کاردینال چهار علفهرز خانواده شببوییان منداب ( Eruca sativa Mill)، خردل دروغین Hirschfeldia incana L. Lagreze-Fossat))، خردلوحشی ( Sinapis arvensis L.) و خاکشیربدل ( Erysimum repandum L.)، چهار آزمایش جداگانه با نه دما (5، 10، 15،20، 25، 30، 35، 40 و 45 درجه سلسیوس) در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال 1398 انجام شد. جوانهزنی علفهای هرز در پاسخ به دما متفاوت و در دمای 40 درجه سلسیوس تنها علفهرز خردلدروغین (38 درصد) جوانهزنی داشت و جوانهزنی سایر علفهای هرز کاملاً متوقف شد. براساس مدلهای مورداستفاده، برای علفهرز منداب (مدل بتا پنج پارامتره)، خاکشیربدل (بتا چهارپارامتره، خردلوحشی و خردلدروغین (دندانهای) بهترین مدل برای تعیین دمای کاردینال بودند. دمای مطلوب جوانهزنی علفهایهرز منداب و خاکشیربدل بهترتیب معادل 43/19 و 01/16 درجه سلسیوس پیشبینی شد (بتا پنج و چهارپارامتره). همچنین دمای مطلوب تحتانی و فوقانی برای علفهرز خردلدروغین بهترتیب 27/22 و 26/29 و برای خردلوحشی 23/23 و 86/ 27 درجه سلسیوس بهدست آمد (مدل دندانهای). بیشترین رویش علفهای هرز منداب، خردلدروغین و خردلوحشی در آبانماه و برای علفهرز خاکشیربدل از آذرماه تا بهمنماه قابل انتظار میباشد. مدلسازی جوانهزنی در پاسخ به دما میتواند در مدیریت علفهای هرز بهویژه در تعیین زمان کنترل علفهای هرز موردتوجه قرار گیرد.