بررسی پاسخ‌های آنتی اکسیداسیونی برای ریشه یک موتانت برنج تحت تنش شوری در مرحله گیاهچه‌ای

نویسندگان

1 موسسه آموزش عالی خردگرایان مطهر

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

5 دانشگاه تبریز

doi
10.22059/jci.2020.288721.2266
چکیده

در این مطالعه به‌منظور بررسی پاسخ به تنش شوری، گیاهچه­های برنج دو رقم هاشمی و لاین پیشرفته موتانت آن در آزمایشی در سال 1396 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان تحت شرایط تنش شوری 100 میلی­مولار نمک کلریدسدیم قرار داده شدند. نمونه‌برداری از ریشه در زمان­های سه و شش روز پس از تنش شوری­ برای بررسی­های بیوشیمیایی انجام گرفت. آزمایش به‌صورت کرت­های خردشده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به‌صورت کشت هیدروپونیک اجرا گردید. در شرایط تنش شوری محتوای یون سدیم در ریشه هر دو ژنوتیپ به‌شدت افزایش یافت، اما این افزایش در ریشه ژنوتیپ موتانت نسبت به والد غیرموتانت به‌طور معنی­داری کم‌تر بود. تنش اکسیداتیو حاصل از تنش شوری با اندازه­گیری میزان پراکسید هیدروژن مشخص کرد که رقم والد تحت تنش اکسیداتیو بیش‌تری بوده است و این نتیجه با میزان بیش‌تر مالون‌دی‌آلدهید مورد تأیید قرار گرفت. ارزیابی فعالیت آنزیم­های آنتی‌اکسیداسیونی سوپراکسیددیسموتاز، کاتالاز، آسکوربات‌پراکسیداز و گلوتاتیون‌ردوکتاز نشان از افزایش معنی‌دار این آنزیم­ها در ریشه ژنوتیپ موتانت داشت. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که در ژنوتیپ برنج موتانت، جهش (با پرتودهی گاما) با افزایش فعالیت آنزیم­های اکسیداسیونی و سنتز برخی اسمولیت­ها در بافت ریشه، باعث افزایش تحمل به شوری در مرحله گیاهچه‌ای نسبت به والد غیرموتانت شد.