کارایی سه روش تخلیص در اندازه‌گیری داکسی‌نیوالنول و بررسی میزان آن در فرآورده‌های غلات

نویسندگان

1 استادیار، گروه مواد غذایی، پژوهشکده صنایع غذایی و کشاورزی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران

2 کارشناس ارشد میکروبیولوژی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، لرستان، ایران

3 استادیار، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ایران

4 استادیار، گروه مواد غذایی، پژوهشکده صنایع غذایی و کشاورزی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران

5 کارشناس ارشد میکروبیولوژی، سازمان ملی استاندارد ایران، کرج، ایران

doi
10.30495/jfh.2020.671148
چکیده

داکسی نیوالنول (دان) یک نوع مایکوتوکسین‌ است که توسط گونه‌های فوزاریوم تولید می‌شود. هدف از این بررسی مقایسه کارایی سه روش تخلیص (شامل ستون‌‌های ایمونوافینیتی و مایکوسپ 225 و 227) در اندازه‌گیری دان با استفاده از کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا (HPLC) و سپس اندازه‌گیری دان در فرآورده‌های غلات بود. ابتدا نمونه‌های آرد گندم در سه غلظت (ng/g 1200، 700، 200) با سم دان غنی شد و سپس مقدار بازیافت نمونه‌ها پس از تخلیص با ستون‌ها، اندازه‌گیری شد. همچنین مقدار دان در 60 نمونه فرآورده غلات (آرد گندم، برنج، آرد جو، نودل و نان) اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد بیشترین مقدار بازیافت (بین 5/2±43/87 تا 2/2±17/95 درصد) مربوط به ستون ایمونوافینیتی بود. گرچه اختلاف معنی‌داری بین ستون ایمونوافینیتی و مایکوسپ 225 وجود نداشت. کمترین مقدار بازیافت با استفاده از ستون مایکوسپ 227 به‌دست آمد(P <0.05). از بین 60 نمونه مورد بررسی، 30 نمونه (50%) به سم دان آلوده بودند، اما مقدار دان در هیچ‌یک از 30 نمونه آلوده، از حد مجاز آن (ng/g 1000) بیشتر نبود. بیشترین میزان آلودگی (ng/g 3/724) در یک نمونه برنج مشاهده شد. این بررسی نشان داد که گرچه ستون ایمونوافینیتی در اندازه‌گیری دان قابلیت اطمینان بیشتری داشت اما نتایج بازیافت مایکوسپ 225 نیز کاملاً رضایت‌بخش بود. علاوه بر آن مقدار سم دان باید به‌طور مداوم در فرآورده‌های غلات توسط سازمان‌های قانون‌گذار اندازه‌گیری شده و احتیاط‌های لازم به عمل آید.