بررسی های توپوگرافی با به کارگیری سیستم تعیین موقعیت جهانی دیفرانسیل دو و سه فرکانسه در تل تخت پاسارگاد

نویسندگان

1 استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22131/sepehr.2020.38609
چکیده

تمامی جزئیات عوارض و پدیده‌های سطح زمین، برروی نقشه‌های توپوگرافی، نمایش داده می‌شود. تهیه‌ی نقشه‌ی توپوگرافی یکی از مهم‌ترین فعالیت‌ها در بررسی‌های باستان‌شناسی است؛ اما بررسی‌های توپوگرافی فراتر از تهیه‌ی این نقشه‌هاست. در محوطه‌ی میراث جهانی پاسارگاد و در هیئت مشترک بررسی‌های باستان‌شناسی ایران - فرانسه، برای نخستین‌بار تیم بررسی‌های توپوگرافی تشکیل شد. این تیم با کمک وسایل و تجهیزات بسیار پیشرفته از قبیل دوربین‌های توتال استیشن و سیستم تعیین موقعیت جهانی دیفرانسیل دو و سه فرکانسه (DGPS)، توانسته‌اند محوطه‌ی باستانی پاسارگاد را در سه فصل مورد بررسی قرار دهند و در فصول بعدی نیز ادامه خواهد داشت. در این بررسی‌ها، نقشه‌بردار در محوطه حرکت کرده و به کوچک‌ترین عوارض و پستی و بلندی‌ها توجه می‌کند. بقایای دیوارها و ساختارهای معماری، بقایای گورها و اجاق‌های باستانی، برون‌زد تخته‌سنگ‌های بزرگ در تپه‌های باستانی، بقایای کانال‌های ساخته شده در گذشته و امروز محوطه، محدوده‌های تجمع قطعات سفال و سنگ و به‌طور کلی کم‌ترین شیب‌ها و کوچک‌ترین پدیده‌ها مهم و قابل تأمل بوده و نقاط آنها به کمک GPS برداشت می‌شوند. هدف از این پژوهش، معرفی بررسی‌های توپوگرافی و ارائه‌ی اهمیت این نوع برداشت‌ در بررسی‌های باستان‌شناسی محوطه‌ی پاسارگاد و همچنین آشنایی با انواع دستگاه اندازه‌گیری موجود در این روش بررسی است. روش تحقیق، استقرایی و شیوه‌ی جمع‌آوری داده‌ها بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای و فعالیت‌های میدانی است. نتایج نشان می‌دهد که در محوطه‌ی میراث جهانی پاسارگاد که سابقه‌ی طولانی حضور باستان‌شناسان معتبر و جهانی را در کارنامه‌ی خود دارد، به کمک تیم بررسی توپوگرافی ساختارهایی شناسایی شده‌اند که تا به امروز از دید باستان‌شناسان پنهان مانده بودند و تنها به کمک این نوع بررسی‌ها و همچنین استفاده از تجهیزات پیشرفته این امر صورت گرفته است.