مطالعه ویژگیهای کیفی، آلودگیهای میکروبی، فلزات سنگین و میزان سموم در انواع مختلف برنجهای تولید داخل و وارداتی
نویسندگان
1 استادیار، گروه نانوفناوری مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه ایمنی و کنترل کیفیت مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی ، مشهد، ایران
3 استادیار، گروه طراحی ماشینآلات مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران؛ مؤسسه کیفیت رضوی، مشهد، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران واحد علوم دارویی، ایران
5 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران واحد علوم دارویی، ایران
doi
10.30495/jfh.2021.1912384.1290چکیده
برنج از مهمترین اقلام غذایی است که نیمی از جمعیت جهان به برنج بهعنوان یک غذای اصلی وابسته است. در ایران نیز برنج محصولی استراتژیک به شمار میرود و پس از نان، قوت اصلی مردم است. ازاینرو انتظار میرود این محصول باکیفیت مناسب عرضه و در سبد خانوار قرار گیرد. در این پژوهش، ویژگیهای کیفی، میزان ناخالصی، غلظت فلزات سنگین (کادمیوم، آرسنیک و سرب)، تعداد کپک و مخمر، میزان غلظت آفلاتوکسین و باقیمانده آفتکشها در محصول برنج مناطق مختلف مازندران (گونههای طارم، شیرودی و ندا)، گیلان (گونههای طارم، علی کاظمی و هاشمی)، سه نمونه برنج ارگانیک (کشت اول، کشت دوم و قهوهای) و برنج وارداتی از پاکستان (سه برند تجاری) و هندوستان (دو برند تجاری) قرار گرفت. بر اساس نتایج دامنه افزایش طولی معادل (26/7-68/6)، (62/7-60/7)، (62/7-68/6)، (00/7-50/6) و (20/6-80/5) میلیمتر برای ارقام پاکستانی، هندی، مازندران، گیلان و ارگانیک مشاهده گردید. ارقام هندیA و B و گیلان (هاشمی) دارای کمترین و رقم پاکستانی A دارای بیشترین ناخالصی بودند. بیشترین عطر به نمونههای گیلان (تالش)، مازندران (طارم) تعلق داشت. بیشترین میزان ژلاتینه شدن نشاسته و کمترین میزان فلزات سنگین در نمونههای ایرانی مشاهده شد. بیشترین مقدار فلزات سنگین در برنجهای پاکستانی، پسازآن در برنجهای هندی و سپس ایرانی به دست آمد. طبق نتایج، غلظت آﻓﻼﺗﻮﮐﺴﯿﻦ در کلیه نمونهها، بهجز نمونههای پاکستانی، کمتر از حد تشخیص ﺑﻮد. باتوجه به نتایج، نمونه برنج ارگانیک کشت اول با کمترین مصرف سموم، حداقل میزان آلودگیهای فلزات سنگین، میکروبی و مایکوتوکسین ها جهت تأمین سلامت جامعه قابل توصیه است.