بررسی ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و ضد‌میکروبی عصاره بره موم به عنوان نگهدارنده طبیعی در مواد غذایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی شیمی، واحد تبریز، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران

2 دانشیار گروه بهداشت مواد غذایی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانش‌آموخته دکتری تخصصی مهندسی علوم و صنایع غذایی، واحد ممقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران

4 استادیار گروه بهداشت مواد غذایی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.30495/jfh.2022.1945475.1333
چکیده

به‌عنوان یک محصول بیولوژیکی طبیعی حاصل از زنبورداری، بره‌موم با خواص ضد‌میکروبی و آنتی‌اکسیدانی می‌تواند در تولید مواد غذایی مورداستفاده قرار گیرد. هدف از این پژوهش ارزیابی قابلیت استفاده از بره‌موم به عنوان نگه‌دارنده در مواد غذایی می‌باشد. پس از تهیه بره‌موم ویژگی‌‌‌‌‌‌های فیزیکوشیمیایی بره‌موم خام و عصاره با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان صمغ و موم، رطوبت، چربی، پروتئین و خاکستر بره‌موم خام به ترتیب 89/0±10/35، 14/0±2/4، 22/0±78/64، 13/0±30/2، 25/0±25/1 درصد و میزان pH 06/0±89/4 به دست آمد. سپس عصاره بره‌موم با استفاده از اتانول 96 درصد استخراج گردید و نتایج آنالیز عصاره ‌‌اتانولی نشان داد که فعالیت آنتی‌اکسیدانی، کدورت، pH، مقدار بریکس، میزان فنل و فلاونوئید کل عصاره تهیه‌شده به ترتیب 02/0±5/94 درصد، % a.u. 030/0±091/1، 12/0±9/5 و Bx° 07/0±5/18، 09/0±12/91 میلی‌گرم بر گرم برحسب اسید‌گالیک و 03/0±94/87 میلی‌گرم بر گرم برحسب کوئرستین بود. نتایج آنالیز گاز‌کروماتوگرافی/طیف‌سنجی ‌جرمی نشان داد که ترکیبات اصلی عصاره بره‌موم شامل پینواستروبین‌چالکون (90/22 درصد)، پینوکمبرین (14/6 درصد)، 2،1،3-بنزوتیادیازول (76/5 درصد)، تکتوکریسین (83/4 درصد)، فنیتیل‌الکل (25/4 درصد)، اسید‌اولئیک (10/3 درصد) بود. ارزیابی فعالیت ضدمیکروبی عصاره بره‌موم نشان داد که عصاره تولیدشده دارای فعالیت آنتی‌باکتریال بالایی در برابر باکتری استافیلوکوکوس‌اورئوس بوده درحالی‌که بر روی باکتری اشرشیاکلی بی‌تأثیر بود. همچنین عصاره توانست رشد قارچ آسپرژیلوس‌فلاووس را بر‌خلاف نمونه شاهد مهار کند به‌طوری‌که قطر میسیلیوم آن بعد 8 روز انکوباسیون تا 7 میلی‌‌‌متر رسید. نتایج کلی نشان داد که عصاره بره‌موم تولیدشده قابلیت استفاده به عنوان نگه‌دارنده طبیعی مؤثر در مواد غذایی را دارد.