شورای بازنگری قانون اساسی؛ جایگاه و صلاحیت
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکدة معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.
doi
10.22059/jplsq.2024.360708.3331چکیده
امکانپذیری تغییر قانون اساسی، ضرورتی برای تطبیق نظام سیاسی با اقتضائات روز و اصلاح ناکارامدیهاست، البته جلوگیری از تزلزل در نظام سیاسی بهدلیل تغییرات مکرر و سلیقهای، مستلزم وجود تشریفات سخت، پیچیده و تخصصی برای بازنگری در قانون اساسی است. اصل 177 قانون اساسی، سازوکار رسمی بازنگری در قانون اساسی و الزامات حاکم بر آن را بیان کرده و بررسی تخصصی پیشنهادهای اصلاح و تتمیم قانون اساسی را در صلاحیت شورای بازنگری قانون اساسی قرار داده است. این مقاله درصدد است با روش تحلیلی بایستههای حقوقی حاکم بر تشکیل، اداره و فعالیت شورای بازنگری را بیان کند تا بدینترتیب بستر حقوقی لازم را بهمنظور اجرایی ساختن اصل 177 در بازنگری آتی قانون اساسی ایجاد کند. از جمله یافتههای این پژوهش آن است که شورای بازنگری نهادی مستقل ـ و نه مشورتی ـ است که تنها مکلف به بررسی موارد پیشنهادی - و نه موظف به تصویب موارد اصلاح ـ بوده و رئیسجمهور موظف به تشکیل شورای بازنگری است و تا زمان تعیین رئیس این شورا توسط اعضای شورا، ادارة آن را بر عهده دارد. سپردن برخی امور بهصورت مطلق به قانونگذار عادی نیز مورد نقد قرار دارد. محدودیتهای موضوعی، ماهوی و زمانی نیز بر شورای بازنگری حاکم است.