شناسایی ترکیبات موثره موجود در عصاره گیاهان هوفاریقون (Hypericum perforatum L.) (و لعل کوهستان (Oliveria decumbens Vent.) و بررسی اثرات آنتیاکسیدانی و ضدمیکروبی آنها بر برخی از میکروارگانیسمها
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، مرکز تحقیقات لیزر و بیوفوتونیک در فناوریهای زیستی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
doi
10.30495/jfh.2023.1972178.1380چکیده
اسانس ها و عصاره های گیاهان دارویی به دلیل داشتن ترکیبات زیست فعال متعدد دارای خواص فراسودمندی ازجمله خواص آنتیاکسیدانی و آنتی میکروبی هستند و به عنوان افزودنی ها و نگهدارندههای خوراکی طبیعی مورد توجه قرار گرفته اند. در این تحقیق دو گیاه هوفاریقون (Hypericum perforatum L.) و لعل کوهستان (Oliveria decumbens Vent.) با استفاده از روش خیساندن و با کمک امواج التراسونیک عصاره گیری شدند و ترکیبات هر عصاره توسط GC-MS شناسایی گردید. محتوی ترکیبات فنولیک کل، میزان فعالیت آنتی اکسیدانی و خاصیت ضدمیکروبی آن ها ارزیابی شد. قطر هاله عدم رشد و حداقل غلظتهای بازدارندگی و کشندگی هر عصاره در مقابل چند میکروارگانیسم مهم در صنعت غذا ارزیابی گردید. نتایج نشان میدهد که 19 ترکیب اصلی که مهمترین آن ها تیمول (40/24 درصد)، کارواکرول (00/23 درصد) و میریستیسین (78/9 درصد) هستند، 22/90 درصد عصاره لعل کوهستان را شامل میشوند. در عصاره هوفاریقون، 20 ترکیب مختلف، 16/94 درصد از عصاره را تشکیل میدهد که هیپرسین (92/25درصد) و هایپرفورین (69/16درصد) مهم ترین ترکیبات مؤثره شناسایی شده در این عصاره هستند. محتوی ترکیبات فنولیک عصاره هوفاریقون و لعل کوهستان به ترتیب 0/24 و 5/9 میلی گرم در گرم وزن خشک ارزیابی شد. عصاره هوفاریقون فعالیت آنتیاکسیدانی بالاتری در مقایسه با عصاره لعل کوهستان نشان میدهد (IC50 عصارهها ی هوفاریقون و لعل کوهستان بهترتیب 173/0 و 470/0 گرم بر میلی لیتر). عصاره لعل کوهستان بهخوبی قادر به بازدارندگی فعالیت استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیا کلی و آسپرژیلوس نایجر است، درحالی که عصاره هوفاریقون تنها موجب محدود کردن فعالیت استافیلوکوکوس اورئوس، اشرشیا کلی می گردید و هیچ گونه تاثیری بر قارچ آسپرژیلوس نایجر نداشت.