فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: آفلاتوکسین ها در انواع مختلف مواد غذایی و خوراک دام یافت می شوند. آلودگی مواد غذایی با سم آفلاتوکسین امروزه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع آفلاتوکسین M1 در انواع شیرهای عرضه شده در ایران با یک مطالعه مروری نظام مند انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مروری، پایگاه های داده ملی و بین المللی از SID ، MagIran ، Embase ، ScienceDirect ، Scopus ، PubMed و Web of Science (ISI) بدون محدودیت زمانی تا دسامبر 2025 استخراج شدند. مجموع مقاله های جستجو شده 2250 عدد بودند که در این پژوهش 90 مقاله مورد استناد قرار گرفت و شامل 11632 نمونه شیر بود. یافته ها: نتایج نشان داد میانگین غلظت آفلاتوکسین M1 در انواع شیرهای عرضه شده در ایران ( ng/L ) 68/47 بود که پایین تر از حد مجاز استاندارد ایران ( ng/L 100) بود؛ اما فراتر از استاندارد اتحادیه اروپا ( ng/L 50) است. یافته های این مطالعه نشان داد که 17/78 درصد (16 از 90 مقاله)، در مقایسه با مقادیر تعیین شده توسط استاندارد ایران و 22/32 درصد (29 از 90 مقاله) در مقایسه با استاندارد تعیین شده توسط اتحادیه اروپا فراتر رفته اند؛ بنابراین در 59/9درصد مطالعات میزان آلودگی به آفلاتوکسین M1 پایین تر از استاندارد اروپا بود؛ که استانداردهای سختگیرانه وضع شده توسط مراجع ذیربط، دلیل اصلی پایین بودن سم آفلاتوکسین در شیرهای عرضه شده در ایران است. نتیجه گیری: با توجه به میانگین غلظت آفلاتوکسین M1 در شیرهای عرضه شده در ایران، خطر قابل توجهی برای مصرف کنندگان ندارد، اما پایش و غربالگری خوراک دامداری ها به کاهش هرچه بیشتر آفلاتوکسین M1 در شیر کمک می کند.