ادراک و تجربیات کارکنان از روابط قلدری و میزان شیوع آن در سازمان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 کارشناسی ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 کارشناسی ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/obs.2025.2043458.3471چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه ادراک و تجربیات کارکنان از روابط قلدری و میزان شیوع آن در شرکت آب و فاضلاب تبریز صورت گرفت. روش پژوهش بهلحاظ هدف، کاربردی و بهلحاظ نحوه گردآوری اطلاعات، آمیخته از نوع اکتشافی (کیفی و کمی) بود. در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته با 10 نفر از کارکنان شرکت آب و فاضلاب تبریز انجام شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه کارکنان (220 نفر) بود که 136 نفر (31 زن و 105 مرد) با استفاده از جدول تعیین حجم نمونه مورگان بهعنوان نمونه نهایی انتخاب شدند و بهمنظور جمعآوری دادههای کمی نیز، از پرسشنامه محققساخته که مؤلفههای آن برگرفته از تحلیل محتوای یافتههای حاصل از بخش کیفی بودند، استفاده شد. بهمنظور تحلیل یافتههای کیفی، از روش تحلیل تم پدیدارشناسی مبتنیبر کدگذاری باز، استفاده شد. ضریب پایایی کلی پرسشنامه قلدری در سازمان 0.87 بود و روایی آن توسط کارشناسان پذیرفته شد. همچنین برای تحلیل دادههای کمی نیز از آزمون تی تکنمونهای استفاده شد. نتایج تحلیل دادههای کیفی شامل چهار مؤلفه اصلی: تعریف و توصیف قلدری در سازمان (شامل مؤلفههای فرعی سوءاستفاده از قدرت، نشانههای تشخیص قلدری، طرفین قلدری)، علت قلدری (زمینههای سازمانی قلدریکردن، پذیرابودن فرد قربانی)، راههای پیشگیری از قلدری (راههای پیشگیری فردی و سازمانی) و پیامدهای قلدری (پیامدهای فردی و سازمانی) بود. براساس نتایج تحلیل دادههای کمی هم مشخص شد که شرکت آب و فاضلاب تبریز درزمینه روابط قلدری در سازمان و میزان شیوع آن در سطح بالایی قرار دارد.