فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت شیمیایی و میکروبی لجن تولیدی در تصفیه خانه فاضلاب خوی (فرآیند SBR ) و مقایسه آن با استانداردهای کشاورزی انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه نمونه های لجن ماهانه جمع آوری و با روش های استاندارد EPA (شامل تکنیک ۱۵ لوله ای برای کلیفرم ها، فلوتاسیون برای تخم آسکاریس و استخراج اسیدی برای فلزات سنگین) آنالیز شدند. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۵ و آزمون های آماری همبستگی پیرسون ( Pearson correlation test ) تحلیل شدند . یافته ها: لجن مورد بررسی دارای pH مناسب (7/14) و کربن آلی بالا (27/32 درصد) بود، اما شوری بالا ( µS/m 9891) و نسبت پایین C/N برابر با 6/38 نشان دهنده ناپایداری و محدودیت مصرف مستقیم آن در کشاورزی است. فلزات سنگین آرسنیک ( mg/kg 10/27)، مس ( mg/kg 134/86) و روی ( mg/kg 530/93) نیز از استاندارد ملی ایران فراتر بودند. تحلیل هیت مپ ارتباط معنادار بین شوری، Cl - و SO 4 2- را تأیید کرد . به رغم ارزش تغذیه ای لجن، بدون اصلاحاتی مانند تثبیت، کاهش شوری و حذف پاتوژن ها، استفاده مستقیم آن توصیه نمی شود. نتیجه گیری: با وجود ترکیبات مغذی قابل توجه در لجن مانند نیتروژن، فسفر و کربن آلی، کاربرد مستقیم آن در کشاورزی به دلیل شوری بالا، نسبت نامناسب C/N ، آلودگی میکروبی شدید (تخم نماتودها) و تجاوز برخی فلزات سنگین از حدود مجاز، با محدودیت جدی مواجه است. استفاده ایمن از این لجن نیازمند انجام فرآیندهای اصلاحی نظیر تثبیت، ضدعفونی، نمک زدایی و پایش فلزات سنگین است. بنابراین، توصیه می شود مصرف لجن به صورت کنترل شده، پس از تصفیه مناسب و مطابق با نیاز خاک و نوع محصول انجام گیرد.