اندازه گیری فلزات سمی و ضروری در ماست و کشک و ارزیابی ریسک ناشی از آن با روش ابر مکعب لاتین
نویسندگان
1
2
3
4 دانشگاه آزاد اسلامی
5 دانشگاه آزاد اسلامی
6
doi
چکیده
زمینه و هدف: بسیاری از عناصر می توانند به طور طبیعی یا غیر طبیعی، وارد غذاهای انسان شوند و مخاطراتی را برای انسان ها به وجود آورند. برخی از این عناصر برای انسان سمی و برخی دیگر برای انسان ضروری هستند. هدف از مطالعه حاضر بررسی میزان عناصر سمی (آلومینیوم ( Al )، آرسنیک ( As )، کادمیوم ( Cd )، نیکل ( Ni )، سرب ( Pb )) و ضروری (کبالت ( Co )، کروم ( Cr )، آهن ( Fe )، منگنز ( Mn ) و روی ( Zn )) در نمونه های ماست و کشک بود. روش بررسی : در این مطالعه غلظت 10 عنصر با استفاده از دستگاه ICP-OES در 48 نمونه (دو بار تکرار) ماست و کشک (جمع آوری شده از شهر تهران) اندازه گیری شد و سپس ریسک حاصل از قرار گرفتن انسان در مواجهه با این فلزات با روش شبیه سازی به روش ابر مکعب لاتین مورد محاسبه قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که در تمامی نمونه ها، بالاترین و پایین ترین میانگین عناصر ( µg/kg ) ضروری به ترتیب مربوط به آهن (567/53) و کبالت (10/58) و بالاترین و پایین ترین میانگین عناصر سمی به ترتیب مربوط به آرسنیک (28/60) و کادمیوم (1/08) بود. نتیجه گیری : در نهایت می توان بیان نمود میانگین غلظت تمامی عناصر به غیر از Pb ، Co و Cd در کشک بیشتر از ماست به دست آمد. همچنین میانگین غلظت تمامی عناصر نسبت به استانداردهای موجود کمتر بوده است، ولی نتایج آنالیز ریسک بیانگر آن بود که کودکان نسبت به بزرگسالان به میزان بیشتری در معرض خطرات غیرسرطان زایی ماست و خطرات سرطان زایی ناشی از مصرف ماست و کشک قرار دارند.