تدوین سند حمایت طلبی مدیریت باقیمانده آفت کش ها در محصولات کشاورزی در کشور
نویسندگان
1
2
3
4
5 دانشگاه یزد
6
doi
چکیده
زمینه و هدف: استفاده از آفت کش های شیمیایی به عنوان بخشی از مدیریت تلفیقی آفات کشاورزی ضروری است، اما کاربرد غیراصولی آنها اثرات جانبی بهداشتی و محیط زیستی خطرناک و متعددی دارد. این مطالعه با هدف تدوین سند حمایت طلبی مدیریت باقیمانده آفت کش ها در محصولات کشاورزی در کشور با حمایت فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. روش بررسی: مراحل انجام این مطالعه به شرح زیر بود: (1) تشکیل کمیته تدوین سند حمایت طلبی، (2) بررسی میزان باقیمانده آفت کش ها در محصولات کشاورزی، (3) بررسی نحوه مدیریت باقیمانده آفت کش ها در محصولات کشاورزی در کشور، (4) تدوین برنامه حمایت طلبی و (5) ارائه پیشنهادهای اجرایی جهت بهبود وضعیت موجود. یافته ها: بر اساس نتایج مرور نظام مند و فراتحلیل، میزان تخطی باقیمانده آفت کش ها در محصولات کشاورزی در کشور از مرز بیشینه مجاز باقیمانده ( Maximum residue level: MRL ) کمیسیون Codex حدود 19 درصد بود که این مقدار در مقایسه با سایر کشورها نسبتاً بالا ارزیابی شد. بر اساس قوانین و مقررات موجود، چارچوب مدیریت باقیمانده آفت کش ها و مسئولیت دستگاه های ذی نفع مشخص بود، اما تخصیص منابع و حمایت از دستگاه های سیاست گذاری، اجرایی، بهره برداران و عموم مردم ناکافی قلمداد شد. در تدوین برنامه حمایت طلبی، علاوه بر تعیین نقش ذی نفعان، پنج هدف برای تسهیل و ترغیب نقش آفرینی موثرتر گروه های ذی نفع و تسهیل همکاری بین بخشی تعریف شد. پنج مورد از مهمترین اقدامات اجرایی جهت بهبود وضعیت موجود به شرح زیر پیشنهاد گردید: (1) شفاف سازی وضعیت موجود، (2) تعیین اهداف کمی برای برنامه ها، (3) تأمین بودجه و سایر منابع مورد نیاز برنامه ها، (4) استفاده بهینه از نظرات متخصصین و (5) ارتقاء عملکرد بهره برداران. نتیجه گیری: به منظور پیگیری اجرای پیشنهادات و دستیابی به اهداف این سند، تشکیل کمیته حمایت طلبی با حضور نماینده های کلیه سازمان های مسئول در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توصیه می شود.
