واکاوی محرک‌ها و پیامدهای «کار شایسته» با رهیافت اکتشافی فراترکیب- دلفی فازی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد قزوين، دانشگاه آزاد اسلامي، قزوين، ايران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد قزوين، دانشگاه آزاد اسلامي، قزوين، ايران. (عهده¬دار مکاتبات)

3 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوين، دانشگاه آزاد اسلامي، قزوين، ايران.

doi
10.71574/jdem.2025.1185581
چکیده

کار شایسته مفهومی است که جنبه‌های مختلف دستمزد منصفانه، امنیت شغلی، حمایت اجتماعی و فرصت‌های توسعه و رشد فردی را در بر می‌گیرد و بر رفاه کارکنان، رضایت شغلی و عملکرد کلی سازمان تأثیر دارد. هدف از مطالعه حاضر، کاوش و تبیین محرک‌ها و پیامدهای «کار شایسته» است. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردي و از منظر نوع شناسی، یک مطالعه اکتشافی ترکیبی با رهیافت استقرایی است. در بخش کیفی از روش فراترکیب استفاده شد و مطالعات انجام‌شده در زمینة محرک‌ها و پیامدهای کار شایسته در بانک‌های اطلاعاتی معتبر در طول سال‌های 2013 تا 2023 جمع‌آوری و بررسی و درمجموع 53 منبع برای تجزیه‌وتحلیل نهایی استفاده شدند. در بخش کمّی به‌منظور غربال و تأیید یافته‌های بخش کیفی از روش دلفی فازی استفاده شد. جامعة آماری بخش کمّی خبرگان بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی بودند که 26 نفر از آن‌ها با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. بر اساس یافته‌های تحقیق محرک‌های کار شایسته در 3 مقولة محرک‌های محیطی- اجتماعی، ساختاری- سازمانی و فردی- شغلی طبقه‌بندی شدند. نتایج تحقیق همچنین نشان داد که پیامدهای کار شایسته را می‌توان در چهار دسته پیامدهای فردی، رفتاری، شغلی و سازمانی طبقه‌بندی کرد. در بین محرک‌های کار شایسته، بالاترین رتبه مربوط به استقلال کاری است و در میان پیامدها نیز بالاترین رتبه مربوط به رضایتمندی از زندگی و شغل است. با درک عوامل شناسایی شده، سیاست­گذاران و مدیران می‌توانند راهبردهای موثرتری به‌منظور بهبود محیط کار و ایجاد فضای مساعد کاری ایجاد کنند.