ارزیابی و مقایسه ترکیبات شیمیایی و اسیدهای چرب موجود در برگ دو نمونه گیاه خرفه ایرانی متعلق به شمال (استان گیلان) و جنوب (استان فارس)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مکانیزاسیون کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار دانشکده علوم و مهندسی صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار گروه صنایع غذایی و تبدیلی، پژوهشکده فناوری‌های شیمیایی، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: با توجه به اثرات سلامتی بخش گیاه خرفه به دلیل داشتن اسید چرب امگا-3 و استفاده از آن در رژیم غذایی مردم نقاط مختلف ایران و جهان، ارزیابی و مقایسه ترکیبات برگ این گیاه و معرفی آن به عنوان یک ماده غذایی ارزشمند می تواند نقش بسزایی در ارتقاء سلامتی انسان داشته باشد. هدف از این تحقیق ارزیابی ترکیبات شیمیایی و اسیدهای چرب موجود در برگ دو گیاه خرفه ایرانی متعلق به دو منطقه شمال ایران (استان گیلان) و جنوب (استان فارس) می باشد. مواد و روش ها: گیاه خرفه متعلق به دو استان گیلان (منطقه گیلاکجان) و فارس (شهر شیراز) تهیه و پس از آماده سازی پودر برگ گیاه آزمون های شیمیایی شامل اندازه گیری رطوبت با استفاده از آون، اندازه گیری خاکستر توسط کوره، ارزیابی فیبر خام توسط روش هضم اسیدی- قلیایی، میزان پروتئین به روش کلدال و چربی توسط دستگاه سوکسله و همچنین تعیین پروفایل اسیدهای چرب دو نمونه خرفه با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگراف مجهز به آشکارساز شعله ای انجام شد. یافته‌ها: راندمان استخراج روغن از برگ گیاه خرفه 43/8 درصد در خرفه شمال و 79/7 درصد در خرفه جنوب می‌باشد که دارای اختلاف معنی دار (P<0.05) بوده و ترکیب اسیدهای چرب در این دو نمونه برگ خرفه نشان دهنده غالب بودن الفا-لینولنیک اسید در روغن هر دو نمونه بود. میزان رطوبت در دو نمونه دارای اختلاف معنی دار نبود (P>0.05) لیکن میزان پروتئین، فیبر، خاکستر، چربی و کربوهیدرات در این دو نمونه دارای اختلاف معنی دار بودند (P<0.05). نتیجه‌گیری: روغن برگ گیاه خرفه غنی از لینولنیک اسید (امگا-3) به عنوان اسید چرب ضروری می باشد که با توجه به خودرو بودن و فراوانی این گیاه در سراسر کشور منبع خوب به عنوان مکمل غذایی بشمار می‌رود.