ارائه مدل سنجش کیفیت آموزش الکترونیکی در سیستم آموزش عالی با استفاده از سیستم استنتاج فازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران (عهده‌دار مکاتبات)

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 استاد ،گروه مهندسی صنایع، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.71574/jdem.2025.1202686
چکیده

امروزه، آموزش الکترونیکی به عنوان یک اولویت راهبردی در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی سراسر جهان مطرح است. با توجه به گسترش روزافزون این روش آموزشی در عصر پسا کرونا، سنجش کیفیت آن برای بهبود و تضمین اثربخشی آن ضروری است. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل سیستم استنتاج فازی (FIS) جهت سنجش کیفیت آموزش الکترونیکی در نظام آموزش عالی انجام شده است. با توجه به ماهیت کیفی موضوع، از روش تحلیل تم برای استخراج عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش الکترونیکی استفاده شد. بدین منظور، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 13 نفر از خبرگان حوزه آموزش الکترونیکی و آموزش عالی کشور انجام گرفت. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا 2024 تحلیل و کدگذاری شدند. در مرحله اول، 140 کد اولیه شناسایی شد و سپس با تجمیع و تلخیص کدها، 7 تم فرعی استخراج گردید. در مرحله بعد، با ترکیب و دسته‌بندی تم‌های فرعی، 4 تم اصلی شامل عوامل زیرساختی، عوامل یادگیری و محتوایی، عوامل فرهنگی و اجتماعی، و عوامل اقتصادی و مدیریتی به عنوان ورودی‌های مدل FIS تعیین شدند. مدل FIS طراحی‌شده با استفاده از توابع عضویت گاوسی برای ورودی‌ها و توابع عضویت مثلثی برای خروجی (کیفیت آموزش الکترونیکی) ایجاد شد. این مدل، ابزاری قوی برای ارزیابی کیفیت آموزش الکترونیکی ارائه می‌دهد و می‌تواند به مدیران آموزشی در شناسایی نقاط قوت و ضعف سیستم‌های آموزش الکترونیکی و اتخاذ تصمیمات مناسب در جهت بهبود کیفیت کمک کند.