ارائه مدل مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان های دولتی بر اساس نظریه داده بنیاد

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، گروه مدیریت، قزوین، ایران(عهده دار مکاتبات)

2 استادیار، گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.71574/jdem.2025.949621
چکیده

مدیریت منابع انسانی سبز تلاش می‌کند تا سازمانی بسازد که کارکنان را تشویق می‌کند تا رفتارهای کاری سازگار با محیط‌زیست اتخاذ کنند و هزینه‌ها را به حداقل برسانند. هدف پژوهش حاضر ارائه مدل مفهومی مدیریت منابع انسانی سبز بر اساس نظریه داده‌بنیاد است. پژوهش حاضر با رویکردی آمیخته و روش مبتنی بر داده انجام شده است. در بخش کیفی این پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی، با 20 نفر از خبرگان تا رسیدن به مرحله اشباع نظری داده‌ها مصاحبه صورت گرفته، سپس داده‌ها تحلیل شدند. با کاربرد روش داده‌بنیاد و کدگذاری باز، محوری و نظری داده‌ها، 112 گزاره مفهومی اولیه، 18 گزاره مقوله‌ای، و 6 عامل اصلی شناسایی شد. در بخش کمی، برای غربالگری و حصول اطمینان از اهمیت شاخص‌های شناسایی شده و انتخاب شاخص‌های نهایی از روش دلفی فازی استفاده شد. بر اساس نتایج پژوهش، پدیده اصلی مدیریت منابع انسانی سبز شامل: استخدام، آموزش، ارزیابی عملکرد و جبران خدمات سبز در نظر گرفته شده که با توجه به شرایط علی (رشد فناوری، تأمین بودجه کافی، طراحی ساختمان سبز)، عوامل زمینه‌ای (ترویج فرهنگ سبز، مشارکت محیطی)، عوامل مداخله‌گر (عدم تمایل به اقدامات سبز، عوامل فنی) شکل گرفته است؛ و از طریق راهبردهای (توسعه دورکاری، ایجاد نوآوری سبز، تعامل با محیط)، به چهار دسته پیامد (اقتصادی، اجتماعی، سازمانی و زیست‌محیطی) منجر می‌شود.