اثر حامل¬ ترکیبی مالتودکسترین-صمغ عربی در روش خشک¬کردن انجمادی بر فعالیت آنتی¬اکسیدانی پپتیدهای زیست فعال فانوس ماهی (Benthosema pterotum) و رهایش هسته در مدل شبیه¬سازی¬شده دستگاه گوارش
نویسندگان
1 دانش¬آموخته دکتری تخصصی، گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات و محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی¬ ارشد، گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 استاد، گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 کارشناس آزمایشگاه، پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران
doi
10.71876/jfh.2025.1211763چکیده
با توجه به نگرانیهای ایجادشده پیرامون استفاده از آنتیاکسیدانهای شیمیایی در فرمولاسیون مواد غذایی، تحقیقات پیرامون استفاده از ترکیبات طبیعی بهعنوان جایگزین، توسعهیافتهاند. استفاده از این ترکیبات در فرمولاسیون مواد غذایی و همچنین فرآوردههای دارویی مستلزم بهکارگیری روشهایی است که از ساختار آنها در شرایط سخت محیطی حفاظت و به رهایش تدریجی کمک کنند. پپتیدهای زیست فعال تولیدشده از آبزیان یکی از منابع آنتیاکسیدانی با منشأ طبیعی هستند. در این تحقیق، ابتدا پپتیدهای زیست فعال حاصل از هیدرولیز آنزیمی فانوس ماهی با استفاده از روش خشککردن انجمادی و پوشش ترکیبی مالتودکسترین-صمغ عربی نانوریزپوشانی شدند. در مرحله بعد، فعالیت آنتیاکسیدانی و پایداری این خصوصیت طی 60 روز نگهداری پپتیدهای آزاد و نانوکپسولهای حامل در دمای یخچال ارزیابی شدند. مطابق نتایج، نانوریزپوشانی پپتیدهای زیست فعال با پوشش و روش مذکور، علاوه بر اینکه موجب افزایش فعالیت آنتیاکسیدانی آنها شد (05/0> p )، بلکه به پایداری این خصوصیت طی نگهداری نانوکپسولهای حامل در دمای 4 درجه سلسیوس کمک قابلتوجهی کرد. همچنین افزایش غلظت پپتیدها و نانوکپسولهای حامل از 100 به 200 میکروگرم بر میلیلیتر، با افزایش قدرت مهار رادیکالهای ABTS (2,2-azino-bis-3-ethylbenzothiazoline-6-sulphonic acid) و هیدروکسیل (OH) همراه بود (05/0> p ). مطابق یافتهها، میزان رهایش پپتیدها در محیط مشابه معده، بهصورت قابلملاحظهای کمتر از محیط مشابه روده بود (05/0> p ). بر اساس نتایج، پپتیدهای تولیدشده قابلیت استفاده در فرمولاسیون مواد غذایی بهعنوان یک ترکیب آنتیاکسیدان را دارا هستند که این قابلیت با نانوکپسولاسیون بیشتر و پایدارتر میشود. همچنین، روش خشککردن انجمادی با پوشش ترکیبی مالتودکسترین-صمغ عربی بهمنظور نانوکپسولاسیون میتواند از پپتیدها در برابر شرایط اسیدی و آنزیمی محافظت کند.