مروری بر جنبههای بهداشتی مواد و پوششهای مورداستفاده برای بستهبندی مواد غذایی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسیارشد بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، ایران
2 گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.71876/jfh.2025.1204071چکیده
امروزه پیشرفت در فرآوری موادغذایی باعث شده است که تنوع بستهبندی موادغذایی بالا رود. بستهبندی مواد غذایی باعث جلوگیری از آلودگی محصول، حفظ کیفیت و تازگی، مقاومت در برابر عوامل محیطی و حفظ سلامت مصرفکننده میشود. هدف اصلی این جنبههای بهداشتی، اطمینان از ایمنی و سلامت محصول از زمان تولید تازمان مصرف است. در مطالعه حاضر ضمن بررسی مواد استفادهشده در بستهبندی مواد غذایی، به اهمیت بستهبندی و مفهوم کلی آن نیز پرداختهشده است. همچنین اثرات سوء بقایای مواد بستهبندی بر ماده غذایی و محیطزیست و راههای جایگزین برای کاهش این اثرات سوء ارائهشده است. برای این منظور با مراجعه به کتب، مقالات، پایان نامه های چاپ شده و پایگاههای معتبر علمی ملی (مگیران، SID) و بینالمللی (Thomson Reuters، Scopus، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ISC و PubMed) مطالب متناسب با اهداف این مطالعه گردآوری و مورد استفاده قرار گرفت. بطور کلی داده های جمعآوری شده نشان داد که در بستهبندی موادغذایی از مواد کلاسیک مختلفی ازجمله؛ پلاستیکها، کاغذ و مقوا، شیشه، فلزات و نیز فیلمها و پوششهای خوراکی استفاده میشود. در این بین کاغذ و مقوا از قدیمیترین شکل بستهبندی قابلانعطاف میباشند و پلاستیک بیشترین مواد مورد استفاده در بستهبندی موادغذایی هستند. مطالعات نشان داده است که پلیمرهای زیستی به تدریج جایگزین پلیمرهای مصنوعی رایج شدهاند. همچنین داده ها نشانگر این است که فیلم ها و پوششهای خوراکی دارای کمترین اثرات و پیامدهای نامطلوب زیست محیطی هستند. این مطالعه نشان میدهد که بستهبندی مواد غذایی یکی از عوامل مهم در انتقال فرهنگ کشورها است.