تدوین خط‌مشی‌های توسعه سبد درآمدی دولت با رویکرد آینده‌پژوهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار،گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

5 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.71574/jdem.2025.1200268
چکیده

این مطالعه با هدف تدوین خط‌مشی‌های توسعه سبد درآمدی دولت با رویکرد آینده‌پژوهی انجام شده است. این پژوهش به شناسایی سناریوهای ممکن برای تدوین استراتژی‌های مناسب می‌پردازد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر آینده‌پژوهی بوده و از سناریونویسی استفاده شده است. جامعه آماری شامل خبرگان اقتصادی و سیاست‌گذاری (نخبگان دانشگاهی، مدیران اقتصادی و تصمیم‌گیرندگان پارلمانی) است. از طریق نظرخواهی از خبرگان، 84 متغیر در هشت بعد به‌عنوان عوامل کلان مؤثر بر سبد درآمدی شناسایی شدند. با استفاده از تحلیل اثرات متقابل و نرم‌افزار MICMAC، عوامل کلیدی توسعه درآمد دولت بررسی شدند. عوامل مؤثر شامل گاز و پتروشیمی،اقتصاد کشاورزی، نرخ تورم، وضعیت بازار کار و میزان اشتغال، قیمت سهام و بورس، مناطق آزاد، شرایط و میزان برگشت مالیاتی، میزان مالیات بر مصرف، نرخ بهره، درآمدهای غیرمالی دولت، صنعت لوکوموتیو سازی، صنایع مادر ، میزان مالیات بر درآمد،دریافت عوارض و ایجاد موانع متعدد در مسیر تولید و اشتغال، اقتصاد ترافیک، میزان ورود سرمایه‌گذاری خارجی به کشور، وضعیت بازار مسکن و قیمت مسکن، صنایع نساجی، عمران و شهرسازی، نرخ بیکاری و درآمدهای دولت از منابع طبیعی هستند. این عوامل با کمک نرم‌افزار Scenario Wizard برای تدوین سناریوها استفاده شدند که منجر به تولید 14 سناریوی محتمل بر اساس تحلیل پرسشنامه و داده‌های خبرگان شد.