ارزیابی سطح آلودگی و ریسک بهداشتی برخی عناصر جزیی در زمین های کشاورزی اطراف تهران
نویسندگان
1
2 دانشگاه تهران
3
doi
چکیده
زمینه و هدف: زمین های کشاورزی اطراف تهران به دلیل مجاورت با منابع آلودگی ممکن است به انواع آلاینده ها آلوده شوند و لازم است این آلودگی مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین، اهداف این مطالعه تعیین سطح آلودگی برخی عناصر جزئی در خاک کشاورزی اطراف تهران و ارزیابی ریسک بهداشتی مربوطه بودند. روش بررسی: در این مطالعه 43 نمونه خاک از زمین های کشاورزی اطراف تهران جمع آوری شد. نمونه ها آماده سازی و هضم اسیدی شدند و غلظت های وانادیوم، لیتیوم، لانتانیوم، مولیبدن و آنتیمو ا ن با ICP-OES سنجش شد. براساس غلظت های عناصر در خاک، شاخص های آلودگی و ریسک غیرسرطانزایی (مبتنی بر شبیه سازی مونت کارلو) ارزیابی شدند. یافته ها: از بین عناصر مورد مطالعه، وانادیوم ( mg/kg 131) دارای بالاترین غلظت بود و به دنبال آن لانتانیوم > لیتیوم > آنتیموان > مولیبدن قرار داشتند. مقادیر شاخص زمین انباشتگی ( I geo ) و فاکتور غنی شدگی ( EF ) به ترتیب در محدوده 1/9- تا 0/8 و 0/5 تا 3/1 بودند. مق ادیر شاخص آلودگی جامع نمرو ( NIPI ) در محدوده 1/3 تا 2/0 بودند . مقدار شاخص ریسک غیرسرطانزایی برای لیتیوم، مولیبدن، آنتیموان و وانادیوم ناچیز، اما برای لانتانیوم فراتر از حد آستانه بود. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که زمین های کشاورزی اطراف تهران به میزان کم تا متوسط به عناصر جزیی آلوده هستند. با این حال، ریسک غیرسرطانزای غیرقابل قبولی برای لانتانیوم موجود در خاک کشاورزی برآورد شد. بنابراین، لازم است آلودگی لانتانیوم در خاک های کشاورزی اطراف تهران بطور ویژه مورد توجه قرار گیرد.