طراحی چارچوب مفهومی برای سنجش عملکرد لجستیک پایدار دورانی در صنایع پلاستیک

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوين، ايران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوين، دانشگاه آزاد اسلامي، قزوين، ايران.

3 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوين، دانشگاه آزاد اسلامي، قزوين، ايران.

doi
10.71574/jdem.2026.1204698
چکیده

امروزه صنعت پلاستیک با چالش‌های زیست‌محیطی متعددی مواجه بوده و ضرورت گذار به شیوه‌های پایدار لجستیک در این صنعت بیش‌ازپیش آشکار شده است. اخیراً اقتصاد دورانی به‌عنوان یک رویکرد مفید برای کاهش اتلاف منابع و ایجاد زنجیره‌های ارزش حلقه بسته مطرح شده است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب مفهومی برای ارزیابی عملکرد لجستیک پایدار دورانی در صنایع پلاستیک انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش‌شناسی، از نوع آمیخته اکتشافی متوالی است و طی دو مرحله اجرا گردید. جامعه موردمطالعه، صنایع پلاستیک بوده و در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاری با ۱۲ نفر از خبرگان صنعتی با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی گردآوری و با بهره‌گیری از روش تحلیل تم و نرم‌افزارMAXQDA کدگذاری شدند. اعتبارسنجی بخش کیفی با استفاده از ضریب توافق درون موضوعی مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از تأیید نتایج، در مرحله دوم به‌منظور نگاشت چارچوب پیشنهادی، طی دو مرحله روش دلفی فازی انجام شد تا اعتبار چارچوب تضمین شود. ضریب هماهنگی کندال 745/0 در مرحله دوم دلفی نشانگر توافق خبرگان برای چارچوب پیشنهادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که چارچوب سنجش عملکرد لجستیک پایدار دورانی شامل 90 مفهوم در قالب 24 تم فرعی و پنج جنبه اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی، فناورانه و حکمرانی است. نتایج این مطالعه بر اهمیت اتخاذ رویکرد یکپارچه و متوازن برای تحقق پایداری بلندمدت در صنعت پلاستیک تأکید داشته و چارچوب ارائه شده پژوهش، می‌تواند صنایع پلاستیک را در ارزیابی و ارتقای عملکرد لجستیک دورانی با هدف تحقق اهداف توسعه پایدار یاری رساند.