تأملی بر مفهوم و کارکرد مشارکت اداری

نویسندگان

1 دانش‌آموختة دکتری حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران‏

2 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22059/jplsq.2024.366284.3406
چکیده

در نظام‌های اداری پویا، مشارکت شهروندان در تصمیم‌گیری‌ها با روش‌های مختلف صورت می‌گیرد که از آن تحت عنوان «دموکراسی اداری» یا «دموکراسی مشارکتی» یاد می‌شود، به‌نحوی که میزان تحقق حق حاکمیت مؤثر شهروندان، با سطح مشارکت آنان در ادارة امور عمومی سنجیده می‌شود. این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است، در راستای معرفی الگوهای مختلف مشارکت شهروندان در حوزة فعالیت‌های نظام اداری و ضمانت‌های اجرایی آن بوده و در پی پاسخ به این سؤال است که وضعیت مشارکت شهروندان در تصمیمات اداری کشور ما چگونه قابل ارزیابی است؛ به‌عبارت دیگر دموکراسی اداری در کشور چه وضعیتی دارد و ظرفیت‌های حقوقی موجود از چه قرار است؟ یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مشارکت اداری در مفهوم خاص خود در خصوص تصمیمات اداری عام‌الشمول و غیرشخصی قابل اعمال است و می‌تواند به پویایی و کارامدی بیشتر نظام اداری منتهی شود. در نظام حقوقی ایران نیز ظرفیت قانونی مناسبی برای نقش‌آفرینی مردم به‌عنوان دارندگان اصلی قدرت در عرصه‌های مختلف وجود داشته و مشارکت عامه مردم در امور مختلف به رسمیت شناخته شده است، لکن در عرصة عملی فاصلة زیادی تا وضعیت مطلوب وجود دارد.