ارائه چارچوب مفهومی تبیین چالش‌های حسابرسی مالیاتی اشخاص حقوقی در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استاد،گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. (عهده دار مکاتبات)

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

4 استادیار گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران،

doi
چکیده

هدف این پژوهش ارائه چارچوب مفهومی برای تبیین چالش‌های حسابرسی مالیاتی اشخاص حقوقی در ایران است. این تحقیق از نوع کاربردی و به روش آمیخته انجام شد و شامل سه مرحله بود. در مرحله نخست، با استفاده از روش فراترکیب و رویکرد هفت‌مرحله‌ای سندولسکی و بارسو، چالش‌های بالقوه شناسایی گردید. در مرحله دوم، برای غربال و تأیید یافته‌ها از روش دلفی فازی بهره گرفته شد. در مرحله سوم، مدل پیشنهادی با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تأییدی اعتبارسنجی شد. خبرگان در بخش دلفی فازی را ۱۶ نفر اعضای هیئت علمی دانشگاه و ممیزان کل سازمان امور مالیاتی کشور تشکیل می‌داد که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. در بخش ساختاری نیز داده‌های ۳۸۴ نفر از مدیران و کارشناسان سازمان امور مالیاتی، حسابرسان سازمان حسابرسی و کارشناسان و حسابرسان مؤسسات خصوصی گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که چارچوب مفهومی نهایی شامل ۷ مضمون اصلی، ۲۳ مضمون فرعی و ۱۱۶ مفهوم است. نتایج مدل‌سازی ساختاری حاکی از آن است که هر یک از مضامین اصلی و فرعی به‌طور معنادار بر تبیین چالش‌های حسابرسی مالیاتی اشخاص حقوقی اثرگذارند. همچنین مدل پیشنهادی از نظر روایی، پایایی و قدرت پیش‌بینی در سطح مطلوب ارزیابی شد.