رویه‌های نوین ضدرقابتی در سکوهای فضای مجازی

نویسندگان

1 مدیر مرکز مطالعات توسعه و رقابت، تهران، ایران‏

2 دستیار پژوهشی در مقطع پیشادکتری، مدرسۀ اقتصادی لندن، لندن، انگلستان‏

3 استادیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس

4 پژوهشگر پسادکتری، گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران‏

doi
10.22059/jplsq.2024.370291.3540
چکیده

ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال و زیست‌بوم سکویی در رابطه با اتخاذ مدل‌ها و رفتارهای نوین تجاری از سوی کسب‌وکارها، حقوق رقابت و ضوابط سنتی آن را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. ضوابطی که امروزه یارای مواجهه با رفتارهای نوین مخل رقابت و غیرقابل انطباق با رفتارهای سابقاً به رسمیت‌ شناخته‌شده را ندارند و همین مسئله سبب شده است که کشورهای مختلف ضمن تنظیم اسناد هنجاری جداگانه، به شناسایی این رفتارها و برقراری ضوابط جهت مواجهه با آنها بپردازند. پژوهش پیش رو با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و اتخاذ شیوه‌ای تحلیلی- توصیفی با رویکردی تطبیقی در مقام شناسایی رفتارهای نوین مخل رقابت سکوهای فضای مجازی، به این نتیجه دست یافته است که ریشة وقوع چنین رفتارهایی به سه عامل کلیدی برمی‌گردد: نخست «ماهیت زیرساختی و قابلیت خودتنظیمی سکو‌» که سبب وقوع دو رفتار مخل رقابت «حذف دسترسی به سکو» و «تحدید تعامل‌پذیری با سایر سکو‌ها» شده است؛ دوم «دسترسی سکو به داده‌ها و فناوری‌های مرتبط با آن» که زمینة «جهت‌دهی و اخلال در ارادة کاربران» و «هماهنگی‌های ناخواسته و خودمختار» را پدید آورده است و در نهایت «قابلیت اهرمی سکو» که به وقوع رفتارهای نوین مخل رقابتی چون «خودترجیحی» و «به‌کارگیری داده‌ها در سایر بازارها» منجر شده است.