فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: امروزه آلودگی خاک و آب با فلزات سنگین یکی از چالش های مهم در سراسر جهان است. هدف از این مطالعه بررسی وضعیت آلودگی خاک های اطراف یک معدن سرب و روی است. روش بررسی: در تابستان 1398 تعداد 100 نمونه خاک از اطراف معدن برداشت و خصوصیات بافت، اسیدیته، شوری، کلسیم کربنات، ماده آلی و فلزات سنگین کروم، کبالت، روی، سرب و کادمیوم اندازه گیری شد ند . شاخص های فاکتور آلودگی ( PI )، ضریب غنی شدگی ( EF )، انباشت ژئوشیمیایی ( Igeo )، احتمال سمیت ( MERMQ )، بار آلودگی ( PLI )، غنی شدگی زمینه ( PIN )، امنیت آلودگی ( CSI ) و نمرو ( PINemerow ) فلزات سنگین محاسبه شدند. همبستگی بین متغیرهای خاک و تعیین منشأ فلزات با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل مؤلفه های اصلی ( PCA ) انجام شد. یافته ها: میانگین غلظت کروم، کبالت، روی، سرب و کادمیوم به ترتیب 92، 21/33، 453/98، 351/24 و mg/kg 4/28 است. میزان آلایندگی فلزات براساس شاخص های PI ، EF و I geo برای عناصر کروم و کبالت (متوسط)، روی (قابل توجه) و سرب و کادمیوم (خیلی شدید) است . نتایج شاخص های MERMQ ، PLI ، PIN ، CSI و PINemerow آلودگی بالای خاک منطقه به فلزات سنگین را نشان داد. براساس آنالیز PCA عناصر سرب، روی و کادمیوم در یک گروه قرار می گیرند که دارای منشأ انسان زاد هستند. کروم و کبالت نیز با همبستگی 88 درصد دارای منشأ زمین شناسی یکسان هستند. نتیجه گیری: فعالیت های معدن کاوی بایستی با احتیاط بیشتری صورت گیرد و تمهیداتی جهت کاهش آلودگی صورت بگیرد.