انتشار احکام قطعی در فقه و حقوق ایران

نویسندگان

1 استادیار،گروه حقوق خصوصی،واحد مشهد، دانشگاه ازاد اسلامی، مشهد، ایران.

2 دانش آموخته‌ی کارشناسی ارشد،گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

انتشار حکم محکومیت در گذشته به‌ عنوان یک کیفر ترذیلی مورد توجه بوده است. اکنون نیز قانون‌گذاران در برخی قوانین انتشار حکم محکومیت را به‌ عنوان یک مجازات مورد توجه قرار داده‌اند. در فقه اسلامی تشهیر معادل همین اصطلاح است و به‌طور مصرح شارع مقدس تشهیر را به‌عنوان مجازات برخی از جرایم در کنار سایر مجازات‌ها قلمداد نموده است. اعمال این مجازات در گذشته از طریق جار زدن و یا انداختن زنگوله بر گردن مجرم در مکان‌های عمومی صورت می‌گرفت اما در عصر حاضر از طریق رسانه‌های گروهی در قالب به نمایش گذاشتن تصویر مجرم به عمل می‌آید. در ادله و مدارک موجود اگرچه به‌ندرت به این موضوع اشاره شده است اما فحص و جست‌ وجوی در آنها چنین مجازاتی را در شرع مقدس توجیه می‌نماید به‌گونه‌ای که این موضوع از نگاه قانون‌گذار ما نیز پوشیده نمانده و انتشار حکم قطعی را در برخی مجازات‌ها پذیرفته است. پژوهشگر در این تحقیق درصدد اثبات این موضوع است که انتشار احکام در رسانه‌ها که امروزه برای برخی جرایم پیش بینی شده است فاقد مبنای شرعی نیست بلکه فقها نیز در کتب خود تحت عنوان تشهیر به این موضوع پرداخته و چنین مجازاتی را بر مبنای احادیث و روایات توجیه می‌نمایند.