ساختار جوامع علف‌های هرز در مزارع نخود دیم (مطالعه موردی: شهرستان مراغه)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشگاه تهران

3

doi
10.22059/jci.2017.60398
چکیده

شناسایی و نحوه پراکنش علف­های هرز یکی از مهم­ترین اصول اولیه در مدیریت آن­ها به‏شمار می­آید. به­همین منظور از علف‌های‌هرز مزارع نخود شهرستان مراغه، به صورت سیستماتیک نمونه­برداری انجام شد و صفات وضعیت پراکنش، چرخه زندگی، تاج پوشش تنوع و تشابه گونه‌ای مورد مطالعه قرار گرفت. پیچک‌صحرائی ( Convolvulus arvensis L.)، ازمک ( Cardaria draba  (L.) Desv. )، تلخ­بیان ( Sophora alopecuroides L . )، تلخه ( Acroptilon repens (L.) DC.)، شنگ ( Tragopogon graminifolius DC . )، فرفیون ( Euphorbia helioscopia L.)، سوزان چوپانی غده­دار( Geranium tuberosum L . ) و غازیاغی ( Falcaria vulgaris Bernh . ) فراوانی بالایی را در بین علف­های­هرز نشان ­دادند. همچنین تنوع، یکنواختی و غالبیت گونه­ها از طریق شاخص‌ جمعیتی شانون- وینر، و تشابه و تفاوت مناطق مختلف نیز از نظر تنوع گونه‌ای با استفاده از شاخص‌های سورنسون و جاکارد بررسی گردید. در بین مناطق مورد مطالعه، خداجو و خرمازرد به ترتیب با 44 و 28 گونه علف‌هرز بیشترین و کمترین غنای گونه‌ای را داشتند، درحالی­که از نظر شاخص تنوع شانون- وینر برابر بودند. شنگ ( Tragopogon graminifolius DC.)، پیچک‌صحرائی ( Convolvulus arvensis L.) و بی­تی­راخ ( Galium tricornutum Dandy . ) به­ترتیب با شاخص غالبیت نسبی معادل 82/38، 92/32 و 39/28 از علف‌های‌هرز غالب مزارع نخود شهرستان مراغه بودند.