فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: سبوس برنج به عنوان یک ماده زاید جامد آلی از توانایی بالایی در حذف فلزات سنگین از پساب‌ برخوردار است و می‌تواند در تصفیه پساب های صنعتی که از مهم ترین منابع آلاینده آب و خاک به فلزات سنگین هستند، بسیار مفید و کارآمد باشد. این مطالعه با هدف بررسی حذف فلزات سنگین کروم سه ظرفیتی و مس دو ظرفیتی از محلول‌های حاوی این فلزات انجام یافت. روش برسی: با اضافه کردن سبوس برنج به محیط واکنش، مقدار حذف یون های فلزی توسط جاذب در اسیدیته‌ها، مقادیر مختلف جاذب، زمان های تماس مختلف و غلظت های اولیه متفاوت از یون ها در پساب مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: با افزایش pH محلول ساختگی، درصد جذب یون ها توسط ذرات سبوس برنج افزایش پیدا کرد به طوری که در 5pH= به حداکثر مقدار خود رسید. همچنین درصد جذب به نوع فلز بستگی داشت، به طوری که درصد جذب فلزات مس و کروم از پساب های ساختگی در pH بهینه به ترتیب 5/89 و 2/84% محاسبه شد. با افزایش غلظت اولیه پساب، درصد جذب کاهش پیدا کرد. از طرفی ظرفیت اشباع جاذب برای فلزات مس و کروم به ترتیب 78 و 71 میلی‌گرم بر گرم می باشد و با افزایش زمان تماس، درصد جذب افزایش یافت. همچنین با توجه به بالا بودن سرعت واکنش، پس از گذشت 5 دقیقه از شروع واکنش، 50 تا 60% از یون های فلزی حذف شد. نتایج بررسی داده های تجربی تعادل جذب با مدل های ایزوترم جذب لانگمویر و فروندلیخ نشان داد که جذب عناصر مس و کروم توسط جاذب از ایزوترم جذب لانگمویر تبعیت می کند. نتیجه گیری: با استناد به نتایج می توان از سبوس برنج که به مقدار فراوان و ارزان در دسترس است و به دلیل ساختار و ترکیبات آلی خود از توانایی بالایی در جذب فلزات سنگین برخوردار است، به عنوان جاذبی طبیعی در تصفیه پساب های حاوی فلزات سنگین استفاده کرد.