بازخوانی و ارزیابی روایت‌های اسلام‌پذیری قبطیان در دوره فتح و عصر خلفای راشدین

نویسندگان
doi
چکیده

درباره اسلام پذیری قبطیان/ مصریان در دوره فتح و روزگار خلفای راشدین روایت‌هایی معدود و پراکنده برجای مانده است. سکوت منابع بررسی موضوع و ارائه آمار درباره شمار گروندگان را مشکل می‌سازد. توماس آرنولد بنا بر دو روایت، روایت یوحنا نقیوسی و روایت ابن واضح یعقوبی، نتیجه می‌گیرد که بسیاری از مصریان در این دوره، به‌اختیار به اسلام گرویدند. در این جستار، روایت‌های اسلام‌پذیری قبطیان در منابع ردیابی و بازخوانی و مدعای آرنولد ارزیابی شده است. مقایسه این دو گزارش با دیگر گزارش‌های اسلام‌پذیری در آن دوره که پیوند مستقیمی با مسأله انواع و میزان مالیات‌ها دارد، مدعای آرنولد را به چالش می‌کشد. آن‌چه از منابع، هرچند پراکنده، برمی‌آید، در طی دوره فتوحات و عصر خلفای راشدین، مصر شاهد گروش‌های مقطعی و پراکنده به اسلام بوده است نه گروش وسیع.