ارائه الگوی جامع سنجش حباب قیمتی سهام در مدیریت پرتفوی با رویکرد رفتاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مهندسی مالی، گروه مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد تمام، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

3 دانشیار و عضو هیات‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، گروه مدیریت مالی، تهران، ایران

4 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30495/jfksa.2023.22462
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه الگوی سنجش حباب‌‌ قیمتی سهام با رویکرد رفتاری است. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری را دو گروه تشکیل می‌دهند بدین صورت که جهت تعیین عوامل مرتبط با مدل، گروه اول 10 نفر از خبرگان بازار سرمایه و گروه دوم شرکت‌های فعال پذیرفته‌شده در بورس هستند که برای آزمون مدل مورداستفاده قرار گرفته اند. برای اولویت‌بندی عوامل رفتاری شناسایی شده از ANP استفاده شده است. محاسبات انجام شده برای تعیین اولویت معیارهای اصلی نشان می دهد عدم تجانس سرمایه‌گذاران با وزن نرمال 128/0 از بیشترین اولویت برخوردار است. رفتار سفته‌بازی، رفتار توده‌وار و حسابداری ذهنی به ترتیب در جایگاه دوم الی چهارم قرار دارند. همچنین نتایج بخش دوم نشان می دهد باتوجه‌به این‌که جامعه آماری پژوهش را کلیه شرکت‌های فعال در بورس در فاصله زمانی 1392 الی 1399 تشکیل می دهند، بر اساس حذف سیستماتیک تعداد 143 شرکت به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای آزمون فرضیه‌ها از نرم‌افزار Eviews و رگرسیون لجستیک استفاده شده است. عوامل رفتاری شناسایی شده شامل رفتار سفته‌بازی، بی‌ثباتی رفتاری، عدم تجانس سرمایه‌گذار و انتظارات بازار است. نتایج نشان می دهد بی‌ثباتی رفتاری، عدم تجانس، انتظارات بازار و همچنین رفتار سفته‌بازی بر بروز حباب قیمتی سهام تأثیر مثبت دارد؛ لذا می‌توان اظهار داشت عوامل رفتاری می‌تواند در شکل‌گیری حباب قیمتی سهام تأثیر مثبت داشته باشد؛ بنابراین الگوی شناسایی شده از دید رفتاری کارایی لازم را دارد.