بنی رَزین و مناسبات بربری – عربی مسلمانان در اندلس سدههای میانه
نویسندگان
1 دانشآموخته دکترى دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقیقات، رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامى، تهران، ایران
2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقیقات، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامى، تهران، ایران
3 استاد دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقیقات، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامى، تهران، ایران
doi
چکیده
بنی رَزین از خاندانهای مشهور بربر در اندلس بودند که نیای آنها همراه با طارق بن زیاد وارد اندلس شده بود. آنها نخست به قُرْطُبَه و سپس به سمت ثغور رفتند و در سَهْله یا شَنْتَمَرِیّه شرقی از توابع شَنْتَبَرِیّه مسکن گزیدند. این منطقه در دوره امویان منطقهای نظامی در ثغر اوسط بود و از این رو ساکنان آن میتوانستند نقش مهمی در تداوم قدرت اموی در این منطقه ایفاء کنند. بنی رَزین و حاکمان آنها که همانند دیگر بربرها از عربها و حکومت اموی ناراضی بودند، نقش دوگانهای در دوره امویان بازی کردند. آنها در عصر امارت و به ویژه خلافت، به قدرت امویان اندلس گردن نهادند؛ اما در اوایل قرن پنجم و با استفاده از ضعف حکومت اموی اعلام استقلال کردند و در شَنْتَمَرِیّه شرقی حکومتی مستقل تشکیل دادند. بنی رَزین و حاکمان آنها در قرن پنجم برای حفظ منافع خود هیچگاه در مناقشات و اختلافات سیاسی همسایگان دخالت نکردند؛ اما با خلفای اموی از در مخالفت و ناسازگاری وارد شدند. رفتار حاکمان بنی رَزین مؤیّد این دیدگاه است که بنی رَزین همانند دیگر بربرها در زوال و سرنگونی حکومت اموی و تضعیف قدرت مسلمانان در اندلس نقش مؤثری داشتهاند.