ارائه الگوی فرایندهای روانشناختی فساد اداری
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا دانشگاه سمنان
2 دانشیار گروه مدیریت دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه سمنان
3 استادیار گروه آموزشی مدیریت کارآفرینی، دانشکده اقتصاد،مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، ایران
doi
10.22034/obs.2024.2036845.3441چکیده
فساد اداری، بخشی از واقعیتها و ابعاد تاریک زندگی سازمانی است که همه کشورها و سازمانها بهنوعی از آن رنج میبرند و تفاوت جوامع و سازمانها دراینزمینه فقط در گستره و حجم فساد و نوع آن است. لازمه رشد و توسعه همهجانبه جوامع، داشتن سازمانهای سالم و پویاست. این پژوهش با هدف بررسی فرایندهای روانشناختی مرتبط با فساد اداری در سازمانهای دولتی، با استفاده از رویکرد نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شده است. این مطالعه با تمرکز بر این پرسش که: «چه فرایندهای روانشناختی به ارتکاب تخلفات اداری توسط افراد منجر میشود؟» طراحی شد. برای پاسخ به این پرسش، تجارب و دیدگاههای افراد متخلف دارای پرونده قضائی که در زندان بهسر میبرند، بررسی شد. نظریه دادهبنیاد بهعنوان یکی از بهترین روشهای کیفی که با هدف و سؤال این مطالعه سازگار بود، بهعنوان روش مورد استفاده قرار گرفت. برای جمعآوری دادهها از مصاحبههای نیمهساختاریافته بهره گرفته شد و پس از رسیدن به اشباع نظری با انجام مصاحبه با ۲۶ نفر از متخلفین حوزه اداری که در زندان بهسر میبرند، دادههای لازم گردآوری و تحلیل شد. سپس دادهها با استفاده از روش مقایسه مستمر و کدگذاریهای باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. این تحلیل به شناسایی ۱۲۶ کد اولیه، ۱۷ مفهوم، ۵ مقوله و ۳ طبقه اصلی منجر شد. این طبقات شامل بستر فردی (شامل عوامل معنوی و شخصیتی)، بستر سازمانی (شامل منابع انسانی و عوامل حرفهای سازمان) و بستر فراسازمانی (شامل عوامل محیطی) میباشد. نتیجه نهایی تحلیل دادههای گردآوری شده درقالب یک نظریه دادهبنیاد اولیه تحت عنوان نظریه فرایندهای روانشناختی فساد اداری ارائه شد.