آیین‌های نمایشی در جشن‌های دربار عثمانی: نمایش اورتا‌اویون و قره‌گوز

نویسندگان

1 عضو هیأت علمى دانشگاه زابل، دانشکده هنر و معمارى، زابل، ایران

2 دانشجوى دکترى دانشگاه تهران، رشته تاریخ و تمدن اسلامى، تهران، ایران

doi
چکیده

درباره برپایی جشن‌های متعدد در دربار عثمانی با اهداف گوناگون و از جمله برای نشان دادن قدرت و عظمت امپراتوری، اسناد، مدارک و گزارش‌های بسیاری برجای مانده است. این جشن‌ها که با مراسم و تشریفات بسیار و به مناسبت‌های مختلف مانند ختنه‌سوران، تولد شاهزاده، ازدواج‌های درباری و جز آنها برگزار می‌شد معمولا چندین روز به طول می‌انجامید و سلطان و صاحب‌منصبان در کنار انبوهی از مردم عادی در این جشن‌ها حضور می‌یافتند. در بین رفتارهای متنوع معمول در جشن‌های دروه عثمانی، اجرای برخی آیین‌های نمایشی موضوع قابل توجهی برای مطالعه است، از جمله اورتااوین و قره‌گوز که هر دو از هنرهای نمایشی قدیمی قلمرو عثمانی بودند. این دو نمایش، معمولا محتوایی کمیک داشتند و شخصیت‌های حاضر در آنها با گفت‌وگوهای طنزآمیز تماشاگران را به خنده وامی‌داشتند. در نوشتار حاضر با بررسی اسناد و مدارک به جا مانده از عصر عثمانی به‌ویژه اسناد تصویری و مینیاتورهای این دوره، از این دو آیین نمایشی عمده سنتی، وصف و شرحی انتقادی به دست داده شده است.