بکارگیری مدل تحلیل پوششی داده‌های فازی شبکه‌ای با ورودی غیر اختیاری-خروجی نامطلوب به‌منظور ارزیابی عملکرد شعب بانک

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی، تهران،ایران

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاداسلامی، تهران،ایران

4 دانشیار گروه ریاضی، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران

doi
10.30495/jfksa.2023.22611
چکیده

مسئله ارزیابی کارایی یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی مدیران در صنعت پویا و حیاتی بانکداری به شمار می‌رود. به دلیل نقش بسیار مهم و اساسی بانک‌ها در اکثر فعالیت‌های اقتصادی، بررسی کارایی بانک از جایگاه برخوردار است. مدل‌های مبتنی بر تحلیل پوششی داده‌ها کاربردهای وسیعی در حوزه سنجش و ارزیابی کارایی بانک‌ها داشته‌اند. در این پژوهش سعی شد تا با اضافه کردن مفروضات دیگری به مدل سنتی تحلیل پوششی داده‌ها، از مدلی استفاده نمود که با شرایط واقعی مرتبط با واحدهای تصمیم گیری منطبق‌تر بوده و میزان کارایی را به‌صورت دقیق‌تری محاسبه نماید. در طراحی مدل تحلیل پوششی داده ها در پژوهش حاضر، به شبکه ای بودن و روابط داخلی هر واحد تصمیم گیری، ستانده نامطلوب، ورودی غیراختیاری و برخورداری متغیرها از ماهیت فازی توجه شده است. پس از توسعه مدل با مفروضات ذکرشده، ابتدا بر اساس مرور مطالعات پیشین و نیز بررسی‌های میدانی و کسب نظر از خبرگان این صنعت، شاخص‌هایی به‌عنوان ورودی و خروجی در نظر گرفته شدند. پس از شناسایی شاخص‌ها، به‌منظور غربالگری اولیه شاخص‌های شناسایی‌شده از ادبیات تحقیق، از روش دلفی فازی استفاده شد. پس از تائید اولیه شاخص‌ها، از تکنیک تحلیل عاملی تاییدی به نهایی سازی شاخص‌ها اقدام شد. در نهایت نیز مدل پژوهش با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط نرم‌افزار گمز و با رویکرد برش آلفا حل شد. نتایج حاکی از آن است که از بین 38 شعبه مورد بررسی، 8 شعبه کارا و 30 شعبه دیگر ناکارا هستند.