واکاوی ضرورت ترویج قرآن‌ در منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه‌ای(مدظلّه‌العالی) با تأکید بر ادلّۀ اجتهادی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه خوارزمی

2 استادیار و عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی

doi
چکیده

ترویج قرآن کریم از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای به‌عنوان یک ضرورت دینی، فرهنگی و اجتماعی، نقشی کلیدی در ارتقای سطح اخلاقی، معنوی و اجتماعی جامعه اسلامی دارد. از منظر ایشان، گسترش آموزه‌های قرآنی در جامعه نه تنها یک وظیفه دینی بلکه راهبردی حیاتی برای مقابله با چالش‌های فرهنگی و اخلاقی در جهان معاصر است. تأکید ویژه مقام معظم رهبری بر تبدیل مفاهیم قرآنی به فرهنگ عمومی، گواه اهمیت این مسئله در پیشبرد جامعه اسلامی به سوی تعالی معنوی و اجتماعی است . این پژوهش با هدف بررسی ضرورت ترویج و نشر قرآن و عملیاتی کردن راهبردهای قرآنی مقام معظم رهبری در بستر جامعه امروز، به تحلیل ضرورت‌ها با استفاده از منابع فقهی ، به نقش نهادهای مربوطه و ارائه راهکارهایی برای تقویت ترویج قرآن می‌پردازد. یکی از نکات مهم در دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، گستردگی مفهوم ترویج قرآن است که صرفاً به آموزش تلاوت و حفظ محدود نمی‌شود، بلکه شامل تدبر و پژوهش در مفاهیم و آموزه‌های عمیق قرآنی نیز می‌شود. از نظر ایشان، تلاوت همراه با تدبر، ابزار اصلی برای برقراری ارتباط معنوی با قرآن و راهی برای انتقال مفاهیم آن به نسل‌های آینده است . با این حال، علی‌رغم تأکیدات مقام معظم رهبری بر ضرورت ترویج و عمومی‌سازی فرهنگ قرآنی، ضعف‌ها و کمبودهای قابل‌توجهی در نهادهای فعال در این حوزه مشاهده می‌شود. ناکارآمدی برخی از سازمان‌ها و نهادهای آموزشی در انتقال مفاهیم عمیق قرآنی و فقدان برنامه‌ریزی مؤثر برای آموزش و تدبر قرآنی، از جمله چالش‌هایی است که مانع از تحقق این هدف والا شده است. ایشان افزون بر ضرورت ترویج قرآن معتقدند که باید تدبر و عمل مفاهیم قرآنی در جامعه که هدف نهایی ترویج قرآن است، نیز باشد . در این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای، پس از تببین ضرورت‌ها و آسیب‌شناسی وضعیت موجود و هم چنین بررسی ادله اجتهادی و فقهی در ترویج قرآن ، به تبیین ضرورت نقش نهادهای فرهنگی و آموزشی در ترویج قرآن پرداخته شده است. همچنین، راهکارهای عملی برای ارتقای سطح تدبر، آموزش و پژوهش قرآنی ارائه شده است تا ظرفیت‌های عظیم قرآن در ارتقای معنویت و اخلاق در جامعه اسلامی به کار گرفته شود.