جایگاه توسل دولت‌ها به ضوابط بهداشتی، ایمنی و محیط زیستی در ‏محدودیت‌های تجاری ناشی از بحران ویروس کووید 19 با تکیه بر رویۀ ‏سازمان تجارت جهانی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران‏

2 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ‏ایران. ‏

3 ‏استاد، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران‏

doi
10.22059/jplsq.2023.354230.3273
چکیده

با افزایش آگاهی در زمینة شرایط وخیم محیط زیست و اهمیت توسعة پایدار، دولت‌ها اقدام به اتخاذ دامنة وسیعی از معیارها در راستای حفاظت از بهداشت، ایمنی و محیط زیست کردند. معیارهای بهداشت، ایمنی و محیط زیست به‌طور کلی در پی حمایت از مردم در مقابل خطرهای تهدیدکنندة بهداشت، ایمنی و محیط زیست و تغییر الگوهای تولید و مصرف است. این موضوع در کنار ظهور ویروس کووید 19 که اولین‌بار در اواخر سال 2019 در چین کشف شد و از آن زمان پاندمی جهانی یافت، جهان بشریت را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای رو‌به‌رو کرده است. کووید 19 که در وهلة اول یک بحران بهداشتی می‌نمود، نه‌تنها بر زندگی روزمرة انسان تأثیر گذاشت، اقتصاد جهانی و روابط تجاری میان کشورها را متأثر ساخت. پژوهش حاضر درصدد بررسی این موضوع است که آیا با وجود سازمان تجارت جهانی و قواعد تجارت آزاد در شرایط همه‌گیری این ویروس، کشورها می‌توانند با توسل به HSE در روابط تجاری خود محدودیت‌های قانونی وضع کنند؟ بررسی موافقت‌نامه‌های سازمان تجارت جهانی حاکی از آن است که این سازمان برای اعضای خود این امکان را در نظر گرفته تا در شرایط خاص و اضطراری حفظ سلامت و بهداشت شهروندان خود را در اولویت قرار دهند و اصول بنیادین سازمان را به‌صورت موقت نادیده بگیرند.