علل و انگیزه های حضور پر رنگ طلقاء در فتوح شام
نویسندگان
1
doi
چکیده
طلقاء به گروهی از قریش گفته میشود که پس از فتح مکه در سال هشتم هجری، با پذیرش اسلام و با سیاست پیامبر مبنیبر گذشت به جای انتقام، از اسارت و مجازات رهایی یافتند. ایشان پس از یک دوره کنارهگیری حاصل از پیشامدهای سیاسی، از سال یازدهم هجری با حضور پررنگ خود در فتوح شام سعی میکردند با شیوههای جنگی خود که آمیخته با روحیه جهادی بود، لیاقت و شایستگی خود را به خلفا و سایر مسلمانان نشان دهند. همچنین ایشان با برخورداری از پشتوانه شبکه تجاری خود و منافعی که از ورود کالاها به دریای مدیترانه و سواحل آن بهدست میآوردند، توانستند همه شام را تصاحب نمایند. طلقاء از شام بهعنوان حلقه اتصالی بهره میبردند که کالاهای بازرگانی را از دریای سرخ بهسوی مصر و سرزمینهای شمال مدیترانه و بالعکس منتقل میکرد و از این راه به ثروت هنگفتی دست یافتند. در این هنگام بود که طلقاء برای حفظ و نگهداری سرزمینهای مفتوحه شام در برابر حملات امپراطوری روم، به فکر یادگیری نبردهای دریایی افتادند. خلفا به مسلمانان اجازه جنگهای دریایی را ندادند اما در زمان خلافت عثمان بن عفـان و بـا اصـرار معاویة بن ابی سفیان شرایط آشنایی مسلمانان با جنگهای دریای فراهم شد و طلقا قدرتمند شدند و زمینههای حضور تدریجی آنان در عرصه قدرت و دستگاه حکومت ایجاد گردید. دراین نوشتار به انگیزههای ایشان در فتوح شام، تقویت تعامل با حکومت و مشارکت در حوزه سیاسی و تصدی امور نظامی، از دوران ابوبکر تا علی بن ابیطالب پرداخته شدهاست. سؤال اصلی آن است که طلقاء با چه شیوهها وانگیزههایی توانستند تا پایان خلافت عثمان، درفتح شام نقشآفرینی کنند و در آن سرزمین ماندگار شوند. در نوشته حاضر با شیوه توصیفی و تحلیلی و بهرهمندی از اسناد کتابخانهای، بیان شدهاست که طلقـاء چگونـه با راضی نگهداشتن خلفا در صدد تثبیت جایگاه خود درحکومت و تسلط بر تمام بلاد شام برآمدند و موفق به ایجاد حکومت ملوکالطوایفی در آنجا شدند.