تأثیر فرآیندهای انجماد- انجمادزدایی و خشک کردن انجمادی- رهیدراسیون بر پایداری فیزیکی نانولیپوزوم های حامل پپتیدهای زیست فعال
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات، دانشگاه علوم کشاورز یومنابع طبیعیگرگان، گرگان، ایران
2 دانشیار،گروه فراوری محصولات شیلاتی، دانشکده شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعیگرگان.، گرگان، ایران.
3 استادیار،گروه علوم و صنایع غذایی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.
doi
10.30495/jfst.2021.680663چکیده
در سالهای اخیر ضایعات حاصل از آبزیان به عنوان منبعی از پپتیدهای زیست فعال مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفتهاست. لیکن تولید پپتیدهای زیست فعال نیازمند روشهای محافظتی میباشد تا علاوه بر افزایش پایداری فیزیکی، منجربه رهایش کنترل شده و بهینه-سازی تاثیر آن طی مصرف گردد. لذا، تحقیق حاضر با هدف تولید نانولیپوزومهای حامل پپتیدهای زیست فعال مستخرج از ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) با اجزای پپتیدی در محدوده زیر 3 تا بالای 30 کیلودالتون به منظور افزایش پایداری فیزیکی، با پوشش کیتوزان انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین اندازه ذرات نانولیپوزومها در محدوده 9/333 تا 9/533 نانومتر با پتانسیل زتای 03/54- تا3/46+ میلی ولت و شاخص پراکندگی (PDI) 2/0 تا 54/0 قرار داشت. مقادیر راندمان نانوپوشانی بطور قابل توجهی موثر از تغییرات غلظت کیتوزان در پوشش بود و حدکثر راندمان نانوپوشانی (51/0 ± %57/72) در نانولیپوزوم حامل پپتید با وزن مولکولی کمتر از 3 کیلو دالتون با پوشش 1درصد کیتوزان مشاهده شد. بررسی میزان رهایش پپتید در محیط بیرون تنی حاکی از تاثیر پوشش بر کند نمودن رهایش و افزایش پایداری پپتیدها بود. با ارزیابی پایداری فیزیکی انتشار سریعتر پپتید از لیپوزومها پس از فرایندهای انجماد/ انجمادزدایی و خشککردن انجمادی/ رهیدراسیون مشاهده شد. نتایج نگهداری دراز مدت نانولیپوزومها در دو دمای 4 و 20 درجه سانتیگراد مشخص نمود پوشش کیتوزان با افزودن ضخامت غشا و افزایش دافعه بین ذرات سبب پایداری بیشتر نانولیپوزومها گردید. نتایج تحقیق حاضر نشان داد نانوپوشانی پپتیدهای زیست فعال در حامل لیپوزومی میتواند روشی مناسب در جهت کاربرد در صنعت غذا و دارو باشد.