بازپژوهشی در ضرورت گسترش عیوب فسخ نکاح در عصر حاضر با تکیه بر کتاب من لایحضره الفقیه

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد

2 دانشگاه اصفهان

3 الهیات، علوم انسانی، دانشگاه آزاد خمینی شهر، اصفهان

doi
چکیده

ازدواج بهترین راه برای رفع نیاز­هایی چون تعلق خاطر، شادکامی، تداوم نسل و رفع نیاز جنسی است. گرچه زوجین در طول زندگی مشترک، کم و بیش با مشکلاتی روبه رو می­شوند امّا به واسطه علاقه­ای که به یکدیگر دارند با یاری همدیگر آن­ها را برطرف می­کنند. با این حال گاه یکی از طرفین پیش از ازدواج، عیبی دارد که طرف مقابل را در حالی به عسر و حرج می­اندازد که راضی به تحمل آن نیست. در اسلام برای برخی از این عیوب حق فسخ وجود دارد؛ گرچه در قرآن بطور مستقیم به این موارد اشاره نشده ولی معصومین (ع) مصادیق این عیوب را در روایات متعددی مشخص نموده­اند؛ امّا با گذر زمان، بیماری­های مسری خطرناک، لاعلاج و یا صعب العلاج دیگری شناخته شدند که همان عوارض نامطلوب و یا شدیدتر را بر زندگی زناشویی می­گذارند. لذا برخی از نواندیشان دینی معتقد به افزوده شدن تمام یا برخی از این عیوب جدید به عیوب فسخ نکاح هستند. در مقابل این گروه، اندیشمندان دینی دیگری از جمله فقهای سنتی مخالف گسترش موارد عیوب فسخ نکاح هستند؛ در نگاه اول هر دو گروه دلایل قابل تأملی را ارائه می­کنند، مخصوصا نواندیشان دینی که به ثابت و متغییر بودن برخی احکام با توجه به شرایط تاریخی و اجتماعی استناد می­کنند اما در مورد این موضوع، برخی مسائل مهم که احتمال شرعی بودن فسخ نکاح با تکیه بر عیوب جدید را زیر سوال می­برد، مورد غفلت قرار داده­اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی در پی بررسی ضرورت گسترش موارد عیوب فسخ نکاح است. لذا این پژوهش به بررسی دیدگاه این نواندشان دینی پرداخته و پاسخ به این ادعا با یاری قرآن، احکام فقهی مربوط به نکاح، عسر و حرج، قاعده لاضرر و ... ، قانون مدنی و عقل داده شده است. علاوه بر آن از تاثیر مخرب این دسته از عیوب بر زندگی مشترک غفلت نشده و به چاره اندیشی برای برون رفت از مشکل این دسته از عیوب، پرداخته شده است.