مطالعه تطبیقی نقش معصومین علیهمالسلام و مؤلفههای گام دوم انقلاب اسلامی در رسیدن به تمدن اسلامی
نویسندگان
1 گروه فلسفه، الهیات و معارف اسلامی ، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران.
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه فقه و مبانی حقوق ، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران. (نویسنده مسئول )
doi
چکیده
با توجه به پیشینه تاریخی مسلمانان در تلاش برای ایجاد یک نظام اسلامی پیشرفته و تمدنساز، بررسی و تحلیل عوامل تأثیرگذار بر فرایند شکلگیری تمدن اسلامی، از اهمیت راهبردی برخوردار است. دستیابی به تمدن نوین اسلامی نیازمند شناخت دقیق از منابع اصیل دینی و نیز بهرهگیری از اسناد راهبردی معاصر است که هر یک میتوانند بهعنوان راهنما در این مسیر مورد توجه قرار گیرند. یکی از مهمترین منابع دینی در اندیشه شیعی، سیره و آموزههای معصومین علیهمالسلام است که همواره بهعنوان الگویی جامع و کامل در عرصه فردی، اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی مطرح بودهاند. از سوی دیگر، بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی که توسط مقام معظم رهبری در آغاز دهه پنجم انقلاب اسلامی صادر شد، سندی راهبردی است که مسیر حرکت بهسوی تمدن نوین اسلامی را در چارچوب ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام ترسیم مینماید. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل منابع کتابخانهای، به مطالعه تطبیقی بین نقش معصومین علیهمالسلام و مؤلفههای کلیدی بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی پرداخته است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که مؤلفههایی نظیر استقلال سیاسی و توجه به مردم، معنویتگرایی و اخلاقمداری، علمگرایی و توجه به پژوهش و آموزش، و عدالتطلبی و مقابله با فساد، عناصر مشترکی هستند که هم در سیره نظری و عملی معصومین علیهمالسلام و هم در بیانیه گام دوم، نقش محوری در تحقق تمدن اسلامی ایفا میکنند. این همسویی گفتمانی میان دو منبع، بیانگر پیوستگی تاریخی و راهبردی در اندیشه اسلامی برای تمدنسازی است. از منظر این پژوهش، سیره معصومان علیهمالسلام بهعنوان الگوی الهی-انسانی تربیت جامعه اسلامی، و بیانیه گام دوم بهعنوان نقشهراه تمدنساز عصر حاضر، مکمل یکدیگرند و با تکیه بر این دو منبع، میتوان الگویی بومی، دینی و عملیاتی برای تمدن نوین اسلامی ترسیم کرد. این همافزایی ظرفیت آن را دارد که ضمن ارتقاء سطح آگاهی نخبگان و مسئولان، گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی را در سطح جهان اسلام تقویت کرده و مسیر تحقق تمدن اسلامی را از مرحله نظریهپردازی به مرحله اجرا نزدیکتر سازد.
