ارزیابی مؤلفه های هوش سیاسی کارگزاران وزارت کشور از دیدگاه اسلامی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 گروه مدیریت دولتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

3 گروه مدیریت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

4 گروه فقه و حقوق، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

doi
چکیده

در شرایط پیچیده و چندلایه سازمان‌های دولتی، مدیران و کارگزاران ناگزیر از تعامل مستمر با ذی‌نفعان متعدد، ساختارهای رسمی و غیررسمی و موقعیت‌های سیاسی متغیر هستند. در چنین بستری، هوش سیاسی، نقش تعیین‌کننده‌ای در اثربخشی تصمیم‌ها، مدیریت روابط و تحقق اهداف سازمانی ایفا می‌کند. با وجود اهمیت این مفهوم، تبیین ابعاد و مؤلفه‌های هوش سیاسی با تأکید بر دیدگاه اسلامی در نظام اداری کشور کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های هوش سیاسی کارگزاران دولتی مبتنی بر دیدگاه اسلامی در وزارت کشور و طراحی یک مدل نهایی در این زمینه است. روش تحقیق از نوع آمیخته با راهبرد اکتشافی متوالی بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که بر اساس مصاحبه‌های عمیق با خبرگان تدوین شد. جامعه آماری پژوهش شامل دو بخش جامعه خبرگی (۲۳ نفر) و جامعه آماری ۶۷۵ نفر از مدیران ارشد، کارشناسان خبره و کارکنان وزارت کشور بود که از میان آن‌ها ۲۰۸ نفر با استفاده از روش گلوله برفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی، پس از جست‌وجوی ۱۸۹ مقاله و انتخاب ۴۶ مقاله مرتبط، ۱۱ عامل اولیه شناسایی شد. این عوامل با بهره‌گیری از کدگذاری سه‌مرحله‌ای در نرم‌افزار MAXQDA در قالب یک مقوله اصلی، شش کد محوری و یازده کد باز دسته‌بندی گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرم‌افزار LISREL نشان داد که ابعاد اصلی هوش سیاسی مدیران شامل بازی‌های اجتماعی، پویایی قدرت، نفوذ فردی، توانایی شبکه‌سازی و تسخیر اطلاعات است.