شناسایی گلسنگ‌های اطراف کارخانه مس سرچشمه و بررسی اثر آلاینده‌های حاصل از کارخانه بر پوشش و تراکم آنها

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اکولوژی گیاهی، مربی گروه زیست شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، ایران.

2 استاد بخش گیاه شناسی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، تهران، ایران.

3 استادیار بخش زیست شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

doi
چکیده

زمینه و هدف: گاز SO2 و سایر گازهای آلاینده اثرات منفی زیادی را بر محیط زیست تحمیل می‌کنند. به واسطه فعالیت کارخانه ذوب مس مجتمع سرچشمه در هر ساعت حجم بسیار زیادی گاز از دودکش کوره‌های انعکاسی و مبدل خارج می‌شود که SO2 به ترتیب 2/6 درصد و 4/8 درصد این گازها را تشکیل می‌دهد. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر این گازها بر فلور گلسنگی منطقه انجام شد. روش بررسی: بدین منظور نمونه‌های گلسنگی از 35 ایستگاه در فاصله 5 کیلومتری از دودکش‌ها و با توجه به نحوه پراکنش گاز SO2 در سه جهت اصلی جمع آوری و در همین حال میزان پوشش و تراکم آنها نیز اندازه‌گیری شد. یافته ها: پس از شناسایی نمونه‌ها مشخص شد که 25 تاکسون برای کرمان جدید هستند و برای اولین بار گزارش می‌شوند. نتایج اندازه‌گیری و مقایسه تراکم و پوشش گلسنگ‌ها نشان داد در جهت شمال شرقی که بیشترین آلودگی SO2 اندازه‌گیری شده است، پوشش و تراکم آنها نسبت به سایر جهات کمتر و پس از آن به ترتیب در جهات غرب و جنوب شرق میزان تراکم و پوشش تحت تاثیر قرار گرفته است. پوشش و تراکم در ایستگاه شاهد با شرایط اکولوژیکی مشابه اما با هوای غیرآلوده در مقایسه با ایستگاه‌های دیگر بسیار بیشتر بود. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده مشخص گردید میزان تراکم و پوشش گلسنگ‌ها تحت تاثیر آلاینده‌های محیطی قرار گرفته و به طور کلی می‌توان گفت که در مناطقی با سطوح SO2 بالا گونه‌های گلسنگ کمتری یافت خواهند شد که این به دلیل مرگ و میر و نابودی گونه‌های حساس می‌باشد.