امنیت انسانی و چالشهای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران، با تاکید بر امنیت زیست محیطی
نویسندگان
1 استادیار گروه روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری آینده پژوهی دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار گروه مهندسی علوم زیستی، دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 مسوول مکاتبات): استادیار گروه انرژیهای تجدیدپذیر و محیط زیست، دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
5 استادیار گروه انرژیهای تجدیدپذیر و محیط زیست، دانشکده علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: امنیت زیست محیطی به عنوان یکی از ابعاد هفتگانه امنیت انسانی با چگونگی استفاده از منابع انرژی رابطۀ تنگاتنگی دارد. مدیریت بخش انرژی با کاهش آلودگی های زیست محیطی نقش کلیدی در دستیابی به توسعه پایدار ایفا میکند و توسعه پایدار بدون تامین امنیت زیست محیطی امری غیر ممکن است. به عبارت بهتر انرژی با امنیت و توسعه ارتباط مستقیمی دارد. متخصصین و برنامه ریزان انرژی در دنیا اتفاق نظر دارندکه انرژیهای تجدیدپذیر باید نقشی بیش تر از این برای تامین انرژی مورد نیاز جوامع بشری و کاهش آلودگی های زیست محیطی ایفا کنند. بررسی مشکلات پیش رو و تدوین یک راهبرد و سیاست گزاری مناسب میتواند نقشی کلیدی در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در تامین بخشی از تقاضای انرژی مورد نیاز کشور ها داشته باشد. روش بررسی: این مقاله با بررسی اهمیت و جایگاه توسعه منابع انرژیهای تجدیدپذبر در ایران و جهان به مزایا و فرصتهای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایرا ن با بررسی میدانی عوامل درگیر در سازمانهای متولی می پردازد. با عنایت به مزایای قابل توجه توسعه انرژی های تجدیدپذیر از جمله ی آن ها می توان به منبع انرژی قابل اطمینان و پاک، تولید برق با قیمت پایدار، تنوع بخشی به سبد انرژی کشور در راستای صادرات بیشتر، منبع تولید برق پاک با کمترین هزینه جانبی، رسیدن به اهداف برنامه چهارم و پنجم توسعه، پتانسیل توسعه اقتصادی با تاکید بر توسعه تکنولوژی و ایجاد مشاغل جدید اشاره کرد. همچنین در این مقاله به با بررسی سیاسیت ها و قوانین موجود در زمینه توسعه انرژیهای نو لزوم سیاست گزاری مناسب برای توسعه کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر در برنامهریزی ملی انرژی در راستای تامین امنیت انسانی و امنیت زیست محیطی با تاکید بر چالشهای فراروی توسعه کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر در کشور پرداخته شده است. نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان میدهد توسعه کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر در دنیا با چالشها و موانع اقتصادی، فنی، مدیریتی و قانونی زیادی مواجه است که تاخیر در توسعه و استفاده از این منابع انرژی ها نو را در پی داشته است. اما توسعه کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر در ایران، علاوه بر موانع بینالمللی ذکر شده با مشکلات ملی، بومی و محلی دیگری نیز مواجه است که برخی از مهم ترین موانع توسعه پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر در ایران شامل نبود سیاست ها و برنامه های مدون برای توسعه، عدم وجود قوانین ملی و محلی در خصوص انرژی های تجدیدپذیر، آشنا نبودن برنامهریزان و مدیران ملی با کارکرد این نوع از منابع انرژی، ضعف در مدیریت منابع انسانی و موانع انتقال تکنولوژی شناسایی و بررسی شده است.