بازتاب اخبار کاهنان در سیره نبوی: واکاوی روایت های پیش از بعثت
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ اسلام، دانشکده علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد گروه تاریخ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشیار گروه تاریخ ایران اسلامی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30495/jhcin.2022.19580چکیده
تدوین و نگارش سیره، سالها پس از رحلت پیامبر(ص) و صحابه در دوره اموی آغاز و در دوره عباسی تکامل یافت. نگاه پسینی به همراه پیشآگاهی و فاصله تاریخی وقوع حوادث تا نگارش آن، سبب شد تا راویان با اطلاع از اوضاع روزگار خویش و اخبار گذشته، فرصت مناسبی برای داستانپردازی بیابند. از جمله روشهایی که راویان به آن مبادرت ورزیدهاند وارد کردن اخبار کاهنان در سیره نبوی است. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که سیرهنویسان با چه اهدافی اخبار کاهنان را محور تدوین بخشی از سیره پیامبر(ص) قرار داده و بدان ها پرداخته اند؟ بررسی دادههای منابع اصلی نشان میدهد که ورود گزارش کاهنان در داستان ها، نوعی اعتباربخشی به اصالت داستان ها بودهاست. یعنی داستانی ساختگی با اتصال به نیروهای ماورایی و منابع غیبی، اصیل جلوه داده میشد؛ امری که پذیرش آن در محیطی که از عقلگرایی فاصله گرفته بود، به سهولت صورت میگرفتهاست.
