فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابتنای قانون‌سازی دیوان بین‌المللی دادگستری بر عقلانیت، ضمن آنکه می‌تواند در پذیرش عمومی آرای دیوان نقش بسزایی داشته باشد، با اتخاذ یک نگرش جامعه‌شناختی حقوقی به این کنش دیوان، قادر است توسعة حقوق بین‌الملل از طریق قاعده‌سازی دیوان را به لحاظ نظری تسهیل کند. ازاین‌رو پژوهش فرارو با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی درصدد نظریه‌پردازی در امکان انطباق کنش قانون‌سازی دیوان بر کنش‌های عقلانی و انواع عقلانیت وبری است. این نوشتار ضمن اذعان به رهیافت خاص وبر به عقلانیت، به این نتیجه رسیده است که قانون‌سازی دیوان به‌مثابة مفهومی فرازبانی، به معنای خلق قاعده و آفرینش الگوهای کنشی عقلانی و البته الزامی توسط دیوان را می‌توان بر عقلانیت وبری؛ منطبق دانسته و کنش دیوان در خلق قانون را ذیل کنش عقلانی معطوف به ارزش و کنش عقلانی معطوف به هدف گنجاند. گو اینکه نسبت میان کنش دیوان با کنش عاطفی و کنش سنتی نسبت تباین است. همچنین در بین انواع چهارگانة عقلانیت وبری، قانون‌سازی دیوان را می‌توان متصف به عقلانیت نظری، ذاتی و صوری کرد و با توجه به مؤلفه‌های احصاشده برای عقلانیت عملی این کنش دیوان را نمی‌توان متصف به عقلانیت عملی دانست.